Paper Moon (Ay Beyazdır)

TÜR: Komedi, Suç, Dram. Süre: 102 Dk. ÜLKE: Amerika. YAPIM YILI: 1973. imdb: 8,1. Tomatometer: %92…

Konusu, anlatımı ve Tatum O’Neal’a Oscar kazandıran nefis performansıyla Ay Beyazdır, oldukça başarılı ve eğlenceli bir yol filmi.

Konu

Gorham, Kansas, 1936’lar. Babasının kim olduğunu bilmeyen 9 yaşındaki Addie’nin (Tatum O’Neal) annesi hayatını kaybeder. O sırada cenazeye Addie’nin annesiyle eskiden ilişkisi olan Moze (Ryan O’Neal) gelir. Cenazeden sonra etraftakilerin baskısıyla Addie’yi teyzesine bırakmak için yanına alır.

Hakkında

Joe David Brown’un 1971’de yayınladığı Addie Pray romanından Alvin Sargent tarafından uyarlanan Ay Beyazdır’ın yönetmen koltuğunda Peter Bogdanovich oturuyor.

Yapım 4 dalda Oscar ve 6 dalda Alttın Küre’ye aday gösterildi. 10 yaşındaki Tatum O’Neal En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu Oscar’ını ve Altın Küre’de En Çok Gelecek Vaat Eden Yeni Oyuncu ödüllerini kazandı.

2,5 milyon dolar bütçesi olan film 31 milyon dolar gişe hasılatı elde eti.

Ivır Zıvır

En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu Oscar’ı kazanan 10 yaşındaki Tatum O’Neal Oscar kazanan en genç oyuncu oldu. Oyuncunun ilk oyunculuk denemesi olması da başlı başına çok özel bir durumdu.

Tatum O’Neal tarafından kullanılan sigaralar nikotin içermiyordu. Maruldan yapılmışlardı ve oyuncunun midesini bulandırmıştı.

Yönemen Peter Bogdanovich uzun ve bir kerede çekilmesi gereken, Addie ve Moze’un arabada “İncil bitti” tartışmasının çekiminin 2 gün ve 39 çekimden sonra tamamlandığını söyledi. İlgili sahnenin kasabanın modern görüntüsü kameraya yansımadan 1 millik bir alanda çekilmesi gerekiyordu. Ama her hatada çekimin sonlandırılıp tüm ekipman başa taşınması gerekiyordu. Sahne dikkatli izlenirse son hallinde bille bazı repliklerin dudaklarının uyuşmadığını fark edebilirsiniz.

Piknik sahnesinde, Madeline Kahn başlangıçta “Bayan Trixie koca göğüsleri ile öne otursun” cümlesini söylemeyi reddetti ve kabalığa itiraz etti. Yönetmen Peter Bogdanovich onu tek seferlik repliği söylemeye ikna etti. Bu çekim son filmde görülüyor. Kahn’ın sözün gerçek olduğunu söyledikten sonra utanç verici tepkisi.

Peter Bogdanovich romanın adı olan “Addie Pray”i kullanmak istemiyordu ama , “Paper Moon” konusunda da bir türlü karar veremiyordu. Bu konuda akıl koçu Orson Welles’e danıştığında Welles, “isim iyi, filmi çekmeyeceksen bile, sadece ismi yayınla gitsin” dedi.

Bazı Hollywood çalışanları, Tatum O’Neal’in performansının Peter Bogdanovich tarafından “üretildiğinden” şüpheleniyordu. Yönetmenin, Tatum’un eleştirel bir şekilde övüldüğü “zahmetsiz” doğal kaliteyi yakalamak için, bazen bazı sahnelerinin 50’ye varan sayıda çekimini gerektirdiği, büyük çaba sarf ettiği ortaya çıktı. Her iki durumda da Bogdanovich, daha sonra genç oyuncuyla çalışmanın hayatının “en sefil deneyimlerinden biri” olduğunu söyledi.

Filmde Addie sürekli Moze’a “babam mısın?” diye soruyor. Gerçek hayatta Moze’un (Ryan O’Neal) Addie’nin (Tatum O’Neal) babası olması ilginç bir ayrıntı.

Yapım siyah-beyaz olarak Kansas and Missouri çekildi.

Konu Amerika’daki ekonomik olarak büyük sorunların yaşandığı “Büyük Çöküntü” döneminde geçiyor.

Yönetmen Peter Bogdanovich’in yakın arkadaşı Orson Welles, sinematografi konusunda kredisiz danışmanlık yaptı. Kırmızı bir filtreden siyah beyaz fotoğraf çekmeyi öneren ve böylece görüntülere daha yüksek kontrast ekleyen Welles’ti.

Tatum O’Neal “Paper Life” adlı otobiyografisinde, film için En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu ödülünü kazandığında babası Ryan O’Neal’ın aday bile gösterilmediği için kendisine vurduğunu söyledi.

Filmde Moses’ın lakabı sadece “mose” iken kitapta Moses’ın lakabı ”uzun çocuk”.

Peter Bogdanovich, filmin eleştirel ya da mali açıdan başarılı olacağını düşünmemişti.

Film, Jodie Foster’ın oynadığı başarısız bir TV dizisi olan Paper Moon’u (1974) ortaya çıkardı.

Klaus (Klaus: Sihirli Plan)

TÜR: Animasyon, Macera, Gizem. Süre: 96 Dk. ÜLKE: İspanya. YAPIM YILI: 2019. imdb: 8,2. Tomatometer: %94…

Bir nevi Noel Baba’nın alternatif bir çıkış hikayesini konu edinen Klaus: Sihirli Plan, oldukça başarılı ve eğlenceli bir animasyon filmi.

Konu

Jasper, babası postahane müdürü olan tembel bir gençtir. Jasper’ın hiçbir baltaya sap olmaması üzerine onu cezalandırmak için, aileler arasında kan davası yaşanan, haritanın unutulmuş bir yerinde bulunan korkunç bir adaya postacı olarak gönderir. Bir süre sonra hayatını değiştirecek olan, tek başına yaşayan gizemli bir oduncu olan Klaus ile tanışır.

Hakkında

Hikayesini Sergio Pablos’un yazıp, Jim Mahoney ve Zach Lewisile birlikte senaryosunu yazdığı Klaus: Sihirli Plan’ın yönetmen koltuğunda da Sergio Pablos oturuyor.

Yapım Oscar ve BAFTA’da En İyi Animasyon ödülüne aday gösterildi. BAFTA’da mutlu sona ulaştı.

Animasyon bu yazı yazıldığında imdb’nin en iyi 250 film listesinde yeralıyordu.

Klaus: Sihirli Plan’ın 40 milyon dolar bütçesi vardı.

Ivır Zıvır

Sami kızı Márgu’yu seslendiren Neda Margrethe Labba hiç İngilizce konuşmuyor. Bu konuda yönetmen Sergio Pablos,, kızın yaşadığı Tromsø, Norway‘e gitti ve tüm konuşmaları ve tepkileri orada kaydetti.

Animasyonun daha fazla 3 boyutlu gibi görünmesi için hacimsel aydınlatma ve doku oluşturma kullanılan ilk geleneksel el çizimi animasyon oldu.

Yapım Netflix’in ilk orijinal animasyon filmi olarak dağıtıldı.

Film Nisan 2015’ten itibaren birçok stüdyo dolaştı fakat ”çok riskli” diyerek Kasım2017’de Netflix’in hakları satın almasına kadar sürekli geri çevrildi.

Kurgusal Smeerensburg kasabası, Norveç’te var olan gerçek bir kasaba olan Smeerenburg’a dayanıyor. Kasaba 17. Yüzyılda balina avcılığı yapılan müreffeh bir yerdi.

Sami kızı Márgu ilk plana göre İngilizce de konuşacaktı fakat sonradan sadece yerel dil konuşmasına karar verildi.

J.K. Simmons (Klaus’u seslendiren oyuncu) bir zamanlar kolej dışında oyunculuk kariyerini sürdürürken alışveriş merkezi Noel Baba olarak çalıştı.

Yapım animasyoncu Mary Lescher’ın çalıştığı son filmi oldu. Bu yüzden film ona adandı..

Animasyonun fikirden yayınlanmasına kadar geçen süre yaklaşık 10 yıl.

***Filmle İlgili İçerik / Spoiler Uyarısı***

Animasyondaki karakterlerin giysi renkleri göndermeler içeriyor. Mesela Krum’lar yeşil ve mavi kıyafetler giyerlerken rakipleri Ellingbolar kırmızı ve kahverengi kıyafetler giyiyorlar. Sami halkı ise, birlikte uyum içinde yaşama yeteneklerini ifade eden hem kırmızı hem de mavi giyiyorlar. Klaus ünlü kırmızı elbisesini alırken, Jesper filmin çoğunda mavi giyiyor. İkili Samilerle birlikte çalıştıklarında arkadaş olduklarına bir gönderme.

Jesper, Norveççesi Jasper, Almancada Caspar’dır. Bu isim muhtemelen Fars kökenlidir ve “hazine” anlamına gelir. Bu, Klaus’un oyuncakları (‘hazineleri’) Smeerensburg’un çocuklarına ulaştırmasına yardım etme rolünün habercisidir.

Mehmet Ali Çetinkaya