Kategori arşivi: Film

I, Daniel Blake (Ben, Daniel Blake)

TÜR: Dram. SÜRE: 100 Dk. ÜLKE: İngiltere, Fransa, Belçika. YAPIM YILI: 2016. imdb: 7,9. Tomatometer: %93…

İş yerinde ağır bir kalp krizi geçiren 59 yaşındaki bir adamın hem işine geri dönme, hem de iyileşene kadar sosyal yardım alma mücadelesini konu alan Ben, Daniel Blake, oldukça sert, acımasız ve bir o kadar da gerçek bir dram filmi.

Konu

Çalıştığı sırada ciddi bir kalp krizi geçirerek neredeyse iskeleden düşme tehlikesi atlatan marangoz Daniel Blake (Dave Johns) için hayat her geçen gün daha da zorlaşmaya başlar. Çünkü doktoru henüz çalışamayacağını söylese de, “İş Yeteneği Değerlendirmesi”ne göre çalışmasında herhangi bir sakınca olmadığı belirtildiği için Blake, ne sosyal yardım alabilmekte, ne de bir işte çalışmaya başlayabilmektedir.

Hakkında

Senaryosunu Paul Laverty’nin yazdığı Ben, Daniel Blake’in yönetmen koltuğunda Ken Loach oturuyor.

Cannes’da Altın Palmiye kazanan yapım, BAFTA’da da En İyi İngiliz Filmi ödülünün sahibi oldu.

Film 12,45 milyon dolar gişe hasılatı elde etti.

Ivır Zıvır

Filmin çekimleri kronolojik sırayla yapıldı. Katie’yi canlandıran Hayley Squires’e çekimler öncesinde tüm senaryo verilmedi. Bunun yerine çekimler sırasında ilgili senaryo verildi.

Cannes’daki gösteriminin ardından Ken Loach ve ekibi, 15 dakika boyunca coşkulu bir şekilde ayakta alkışlandılar.

Filmin kapanış jeneriğinde “paha biçilemez bilgiler vererek bizi destekleyen ama “isimsiz” olarak hatırlanacak olan, İngiltere Çalışma ve Emeklilik Müsteşarlığı ve Public and Commercial Services Union çalışanlarına teşekkür ederiz” dendi.

İngiltere İşçi Partisi lideri Jeremy Corbyn filmin Londra gösteriminde yerini aldı ve ilerleyen günlerde Başbakan Theresa May’e filmi izlemesini tavsiye ederek, filmde konu edilen adaletsiz yardım sistemini eleştirdi.

Yapım bazı bürokratlardan, İngiltere’deki çalışma ve emeklilik kurumları çalışanlarını kötü tasvir ettiği konusunda eleştiriler aldı.

İş bulma kurumundaki bir sahnede görevli Blake’e su sebilinden su veriyor. Aslında 2010’daki Tory kesintileriyle birlikte iş bulma kurumlarındaki su sebilleri kaldırıldı.

Ken Loach Cannes’da Altın Palmiye ödülü kazanan en yaşlı yönetmen oldu. Loach ödülü aldığında 76 yaşındaydı.

Yapım, başrol oyuncusu Dave Johns’un ilk uzun metrajlı filmi.

Katie’ye aşevinde yardım eden kadın gerçekten de aşevinin bir çalışanı. Kendisine sahnede neler yaşanacağı söylenmeden çekimler yapıldı.

Film, Ken Loach’a ikinci kez Altın Palmiye ödülünü kazandırdı. Yönetmen daha önce Özgürlük Rüzgârı (The Wind That Shakes the Barley) filmiyle ödülün sahibi olmuştu.

Çekimler 2015’te Newcastle’da yapıldı.

***Filmle İlgili İçerik / Spoiler Uyarısı***

Aşevinde Katie’nin yaşadıkları Glasgow’daki bir aşevinde gerçekten yaşandı. Paul Laverty senaryo için araştırma yaparken bu olaya ulaştı.

Forushande (The Salesman / Satıcı)

TÜR: Dram, Gerilim. SÜRE: 124 Dk. ÜLKE: İran, Fransa. YAPIM YILI: 2016. imdb: 7,8. Tomatometer: %96…

Sürekli üzerine yeni bir şeyler ekleyerek, her defasında seyircileri etkilemeyi başaran İranlı yönetmen Asghar Farhadi’nin yazıp yönettiği Satıcı, A’dan Z’ye her şeyiyle oldukça başarılı bir psikolojik gerilim drama filmi.

Filmin en vurucu yanı ise, her sıradan insanın bile aslında potansiyel suçlu olduğunu en ince ayrıntısıyla kanıtlıyor olması.

Konu

Öğretmen Emad (Shahab Hosseini) ve eşi Rana (Taraneh Alidoosti), gösterime girecek olan Arthur Miller’ın Satıcının Ölümü adlı tiyatro oyunu için hararetli bir şekilde çalışırlarken yaşadıkları ev yıkılma tehlikesi geçirdiği için ivedi bir şekilde taşınmak zorunda kalırlar. Bir akşam Rana’nın Emad geldi diyerek kapıyı açıp duşa girmesiyle hayatları bir anda altüst olur.

Hakkında

Satıcı’yı Asghar Farhadi yazıp yönetti.

Yapım 2017 ve 2018 yıllarında Oscar, Altın Küre ve BAFTA’da Yabancı Dilde En İyi Film kategorisine aday gösterildi. Oscar ödülünün sahibi oldu. Ayrıca Cannes’da Altın Palmiye için yarışan yapım En İyi Yönetmen ve Erkek Oyuncu (Shahab Hosseini) ödüllerini kazandı.

Film İran’da 16,1 Milyar Toman gişe hasılatı elde etti.

Ivır Zıvır

Yönetmen Farhadi, yıllar önce Satıcı için birçok hikâyesi düşündüğünü fakat ana karakterin tiyatro oyuncusu olması gerektiğine karar verene kadar film yapmak için yeterli olmadığını düşündüğünü ifade etti. Tiyatro geçmişi olan Farhadi’nin bu kararı almasında, tekrar tiyatro atmosferini soluma arzusu etkili oldu. Yönetmen ayrıca oyuncuların kendilerini diğer insanlar gibi düşünmesi ve onlara empati kurması gerektiğini, ana erkek karakterin de diğer adamla empati kurmak için kendisini zorlaması gerektiğini düşünmesi de bu kararında etkili oldu.

Yönetmen Farhadi’ye Satıcıyı bir an önce çekme fikri o kadar cazip geldi ki, Penelope Cruz ile İspanya’da devam eden projesini bir anda durdurup projeyi başlatmak için İran’a gitti.

Satıcı Oscar ödülü kazanmasına rağmen Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump’ın aralarında İran’ın da bulunduğu 6 ülkeye vize yasağı koymasını protesto etmek için törene katılmadı. Farhadi’nin konuşma metni ise törende okundu. “Aranızda olamadığım için çok üzgünüm” diyen Farhadi, “Bugün burada olmamamın sebebi ülkemdeki insanlara ve insanlık dışı yasalarla aşağılanarak ABD’ye girişleri yasaklanan diğer 6 ülkeye duyduğum saygıdandır” ifadelerini kullandı. Konuşma metnini ilk Müslüman kadın astronot olan İranlı Anousheh Ansari okudu. Hemen yanında ise NASA’nın eski yöneticisi İranlı Firouz Naderi duruyordu. Ayrıca yönetmen konuşma metninde, “film yapımcıları kameralarını ortak insan özelliklerini yansıtmak ve farklı din ve milliyetlerin basmakalıp klişelerini kırmak için kullanırlar. Onlar ‘biz’ ve ‘diğerleri’ arasında bir empati yaratırlar ki bu günlerde, bu empatiye daha önce hiç olmadığımız kadar çok ihtiyaç duyuyoruz. ” dedi.

Filmin yapım sürecinden önce Farhadi, sosyal medya üzerinden, yeni projesinde oynamak isteyen İranlıların kendisine ufak bir deneme videosu çekip göndermelerini istedi. Binlerce İranlı bu isteğe katılım gösterdi.

Satıcı’nın ilk gösterimi 2016 Cannes Film Festivalinde yapıldı.

Yapım İran’da ilk hafta gişe hasılatı rekorunu kırdı.

Film, Asghar Farhadi’nin Taraneh Alidoosti ile dördüncü ve Shahab Hosseini ile üçüncü ortak çalışması.

Satıcı, İran tarafından Oscar’a aday gösterilen dördüncü Asghar Farhadi yapımı. Daha öncekiler; Elly Hakkında (Darbereye Elly / About Elly), Ayrılık (Jodaeiye Nader az Simin / A Separation), Geçmiş (Le Passe / The Past).

Yapımın orijinal adı “Satıcı” olmasına rağmen Fransa’da “Müşteri” olarak kullanıldı. Çek Cumhuriyeti, Macaristan, İtalya, Meksika, Peru ve Polonya’da da bu isim kullanıldı. Brezilya’da ise filmde “Apartman” adı verildi.

Ses kaydedicisi Yadollah Najafi’in ani ölümü nedeniyle çekimlere bir süre ara verildi.

Satıcı, Ayrılık’la birlikte Oscar kazanan ikinci İran filmi ve aynı zamanda ikinci Asghar Farhadi yapımı oldu.

Sarmaşık (Ivy)

TÜR: Dram, Fantezi, Gerilim. SÜRE: 104 Dk. ÜLKE: Türkiye, Almanya. YAPIM YILI: 2015. imdb: 8,0. Tomatometer: %60…

Bir armatörün iflas edip ortadan kaybolmasının ardından, deniz hukuku gereği gemide kalmak zorunda olan ve hiçbir yere gidemeyen beş gemici ile bir kaptanın arasındaki hiyerarşik mücadeleyi konu alan Sarmaşık, konusu, anlatımı, atmosferi, sinematografisi, görsel efektleri ve oyunculuklarıyla oldukça başarılı bir psikolojik gerilim filmi.

Konu

Yük aldıktan sonra tahliye limanı olan Angola’ya doğru yol alan bir yük gemisinin armatörü iflas eder ve ortadan kaybolur. Gemi Mısır’a geldiğinde armatörün liman parasını ödemediği anlaşılır, geminin üstünde haciz vardır. Liman yetkilileri gemiyi kimsenin uğramadığı demirleme alanına çekerler. Mürettebattan gemiyi olası tehlikelere karşı hareket ettirebilecek sayıda kişinin kalması gerektiğini belirtirler. Beybaba (Osman Alkaş) diye hitap edilen geminin kaptanı, makineden Kürt (Seyithan Özdemir), mutfaktan kamarot Nadir (Hakan Kırsak), gemicilerden Alper (Özgür Emre Yıldırım) ve Cenk, usta gemici olarak da İsmail (Kadir Çermik) gemide kalır. Hepsinin kalmayı seçişindeki hikaye başkadır.

Hakkında

Sarmaşık’ı Tolga Karaçelik yazıp yönetti.

Yapım, Antalya Altın Portakal Film Festivalinde En İyi Film, En İyi Yönetmen, En İyi Senaryo ve En İyi Erkek Oyuncu (Nadir Sarıbacak) ödüllerinin sahibi oldu. Ayrıca İngiltere’nin en büyük film ödülü törenlerinden biri olan East End Film Festivalinde En İyi Film ödülünü kazandı ve Sundance’de Dünya Sineması Büyük Jüri Özel Ödülü için yarıştı, Sakin Batı’ya (Slow West) kaybetti.

Sarmaşık, 262 bin TL gişe hasılatı elde etti.

Ivır Zıvır

Beybaba’nın (Osman Alkaş), tüm gemi ekibi toplayıp onlara fırça attığı sahnenin çekimlerinde Cenk (Nadir Sarıbacak) gerçekten güldü. Beybaba, çekimi kesmedi ve Cenk’e “niye gülüyorsun lan!” diyerek tokat attı. Kurguda bu sahne kullanıldı.

Tolga Karaçelik, filmin senaryosu hakkında 2010’da gösterime giren ilk filmi Gişe Memuru zamanında not almaya başladı ve ilk taslağını Gezi Parkı protestoları öncesinde 13 gün içinde sürede hazırladı.

Tolga Karaçelik, Nurbanu Gürsoy’la yaptığı röportajda projenin gelişim aşaması hakkında şunları söyledi; “Yazım süreci 5 yıl sürdü. Festivallerde yarıştığım Türk filmlerinin bütçesi 1 milyon Euro iken ben filmi cebimdeki parayla çektim. Kültür Bakanlığından destek çıktı ama en az destek Sarmaşık’a geldi. Yapımcılık üzerimde olduğu için bir noktadan sonra kafamdaki parayı toplayamayacağımı anlayınca ‘neden bu kadar stres oluyorum, kameraya, oyuculara ve bir de gemiye ihtiyacım var’ dedim. Gemi hareket ederse günlük 10 bin Dolar gideri varmış. Oraya insan da çıkartamıyorsun. O zaman hacizli, kıpırdamayan gemilere baktım. Bir armatör ricamı kabul etti ve çekimlere başladık. Bir Zamanlar Anadolu’da (Once Upon A Time In Anatolia) 6 ayda çekilirken biz 19 günde çekimleri bitirdik.”

Aynı röportajda yönetmen filmin ritmiyle ilgili olarak; “Aynaya bakarak yazarım ben, oynayarak. O yüzden oyuncuların neyi yapacağını bilirim. Diyalog yazmayı seviyorum. Sokakta da diyalog dinliyorum ben. İnsanların konuşma biçimlerini seviyorum ve karakterin ritmini de o belirler. O ritim de filmin ritmini belirler. Ve film bence ritimdir. Ben Sarmaşık ta on ikinci dakikadan itibaren sizi alacağımı biliyordum. İlk on beş dakika boyunca sıkıcı bir filme başladığınızı, konuyu yakalayamadığınızı hissedin istedim. Çünkü bir merkezi yok ilk on beş dakikanın. Geminin de öyle bir şey olduğunu hissetmenizi istedim. Yani karakter aradı gözleriniz. Ama sigara sahnesinde ya da biraz öncesindeki İsmail’in telefonla konuşma sahnesinde ‘burada bu adamlar var’ demeye başlayıp ondan sonra hiç ritmi düşürmeden sonuna kadar ritmi çıkartmayı amaçladım” dedi.

Yönetmen, filmde kullanılan salyangozların Bartın’dan geldiğini, yolda yürürken, filmde kullanmayı düşündükleri sarmaşıkları gördükleri evlere gidip, ‘pardon sarmaşıklarınızı budayabilir miyiz’ diye sorduğu günler olduğunu ifade etti.

Tolga Karaçelik, sinema dünyasına atılmadan önce gerçek bir gemide mürettebat olarak çalışmıştı.

Karaçelik yapımı, “Sarmaşık, bu ülkede yaşamaya dair hissettiğim şeyler üzerinedir” diye tanımladı.

Una Mujer Fantástica (A Fantastic Woman / Muhteşem Kadın)

TÜR: Dram. SÜRE: 104 Dk. ÜLKE: Şili. YAPIM YILI: 2017. imdb: 7,4. Tomatometer: %91.

Cinsiyet değiştirmiş bir insanın, toplum tarafından, ön yargıyla doğrudan suçlu ilan edilerek en temel haklarından bile mahrum edilmesini konu alan Muhteşem Kadın, başarılı bir dram filmi.

Konu

Şarkıcı olmak için can atan ve garsonluk yapan Marina (Daniela Vega) ve ondan 30 yaş büyük sevgilisi Orlando (Francisco Reyes), gelecek hayalleri kuran bir çifttir. Marina’nın doğum günü kutlamasının ardından gece fenalık geçiren Orlando, hastanede hayatını kaybeder.

Hakkında

Yönetmen koltuğunda Sebastián Lelio’nun oturduğu Muhteşem Kadın’ın senaryosunu Sebastián Lelio ve Gonzalo Maza yazdı.

Hem Oscar, hem de Altın Küre’de Yabancı Dilde En İyi Film kategorisinde aday gösterilen yapım, Oscar ödülünün sahibi oldu, Berlin’de Altın Ay için yarıştı, En İyi Senaryo dalında Gümüş Ayı kazandı. Ayrıca yine Berlin Film Festivalinde, LGBT konulu filmlere verilen Teddy ödülünün sahibi oldu.

Film 1,1 milyon dolar gişe hasılatı elde etti.

Ivır Zıvır

Muhteşem Kadın, 2012 yapımı Hayır’dan (No) sonra En iyi Yabancı Dilde Film Oscar’ına aday gösterilen ikinci Şili yapımı oldu.

Film, Arjantin doğumlu Şilili yönetmen Sebastian Lelio’nun Gloria’dan sonra Altın Ayı için yarışan ikinci filmi oldu.

Blade Runner 2049 (Bıçak Sırtı 2049)

TÜR: Dram, Gizem, Bilim Kurgu. SÜRE: 164 Dk. ÜLKE: Amerika. YAPIM YILI: 2017. imdb: 8,2. Tomatometer: %87.

Nefis bir atmosfere, anlatıma ve müziklere sahip olan Bıçak Sırtı 2049, oldukça başarılı bir bilim kurgu filmi.

Konu

Tıpa tıp insana benzeyen replicantların memur ve köle olarak toplum içinde yer aldığı 2049 yılında, K (Ryan Gosling), eski replicantları avlayan ve onları emekliye ayıran (öldüren) bir polistir. Bir replicantı emekliye ayırmak için gittiği protein çiftliğindeki ağacın altına gömülü bir sandık bulur. Sandığın içinden çıkarılan kadın replicantın kemikleri üzerinde yapılan incelemede replicantın öngörülmeyen bir şekilde doğum yaptığı anlaşılır. K’nın şefi Joshi (Robin Wright), K’dan çocuk replicantı bulup emekliye ayırmasını ve olanların üzerini bir daha açmamak üzere kapatmasını emreder.

Hakkında

1982 yapımı Bıçak Sırtı’nın (Blade Runner) devamı niteliğindeki filmin senaryosunu Hampton Fancher ve Michael Green yazdı ve Denis Villeneuve yönetti.

Yapım, özellikle teknik kategorilerde olmak üzere 6 dalda Oscar ve 8 dalda BAFTA ödüllerine aday gösterildi. Sinematografi ve Görsel Efekt dallarında hem Oscar hem de BAFTA’da ödüllerin sahibi oldu.

Bıçak Sırtı 2049, yazı hazırlanırken imdb’nin en iyi 250 listesinde yer alıyordu.

Ivır Zıvır

David Bowie, yönetmen Denis Villeneuve’nin Niander Wallace karakteri için ilk tercihiydi. Fakat çekimlere başlamadan önce ünlü sanatçı Bowie yaşamını yitirdi.

K’nin Sapper Morton ile karşı karşıya geldikleri filmin açılış sahnesi, Bıçak Sırtı’nın ilk filmi için yazılmış, tasarlanmış ama çekilmemiş bir sahneydi. İlk filmin yönetmeni Ridley Scott, Rick Decard’ın (Harrison Ford) filmde göründüğü ilk sahnenin bu sahne olmasını istemiş fakat sonradan Decard’ın filmde ilk kez, sokakta noodle yerken görünmesini uygun bulmuştu.

İlk filmin yıllar içinde birçok farklı versiyonu yayınlandığı için, 2049’un yönetmeni Villeneuve’ya yönetilen, “gelecekte 2049’un farklı versiyonları çıkacak mı?” sorusuna yönetmen, “filmin ilk ve tek kurgusu bu” yanıtını verdi.

Las Vegas’taki çekimler için sinematograf Roger Deakins, bir kum fırtınası sonrası gördüğü Sydney’deki meşhur Opera Binasından ilhan aldı. Yönetmen de sahneye dev erotik heykelin eklenmesi önerisinde bulundu.

Yönetmen Dennis Villeneuve, Bıçak Sırtı’nın sıkı fanları hakkında şunları söyledi, “Bıçak Sırtı’nın her bir fanının sinemaya ellerinde beysbol soplarıyla geleceklerini biliyorum. Bunun farkındayım ve onlara saygı duyuyorum çünkü bu bir sanat ve sanat aynı zamanda risktir. Ben de bu riski alıyorum. Bu benim hayatımın en büyük riski olacak ama bu konuda kendimi iyi hissediyorum. Aynı zamanda çok heyecanlıyım ve bu bana ilham veriyor. 10 yaşımdan beri bilim kurgu filmi yapma hayalleri kuruyorum ama bugüne kadar birçok devam filmine ‘hayır’ dedim. Fakat Bıçak Sırtı 2049’a ‘hayır’ diyemedim. Filmi çok sevdiğim için, ‘tamam, her şeyimi verip en iyisini yapacağım’ dedim.”

Villeneuve, başlarda ilk filmin devamını yapmanın ilk filmin doğasına aykırı olacağını düşünüyordu. Fakat senaryoyu okuduktan sonra tıpkı Harrison Ford gibi, “bugüne kadar okuduğum en iyi senaryolardan biri” diyerek kendini projeye adadı.

Dennis Gassner, Nainder Wallace’ın odasını Kyoto, Japonya’daki en bilinen tapınaklardan biri olan Kiyomizu-dera’daki odalardan birinden esinlenerek tasarladı.

Terkedilmiş güneş paneli tarlaları sahnesi, Sevilla yakınlarındaki gerçek bir thermosolar güç istasyonunda çekildi.

Jared Leto, kör Niander Wallace karakterini daha iyi canlandırmak için, görmesinin imkansız olduğu mat kontak lensler kullanmaya karar verdi.

Filmde Mariette (Mackenzie Davis) replicantlar için, “insanlardan daha fazla insan” diyor. Bıçak Sırtı’nda Eldon Tyrell (Joe Turkel), Rick Deckard’la (Harrison Ford) buluştuğu sahnede, Tyrell şirketinin sloganı olarak replicantlar için, “insandan daha fazla insan” diyor.

Kavga sahnesinin çekimleri sırasında Harrison Ford kazayla Ryan Gosling’in yüzüne yumruk attı. Ford özür olarak, Gosling’le bir şişe İskoç viskisi paylaştı.

***Filmle İlgili İçerik / Spoiler Uyarısı***

Gaff’ın K’ya, Deckard için, “onun gözlerinde bir şey var” sözü doğrudan ilk filmde Deckard’ın replicant olduğuna dair teorilere bir gönderme.

Bilgisayar efekti şirketi, Rachael’in (Sean Young) 35 yıl önceki Bıçak Sırtı’ndaki halinin birebir aynısını dijital olarak canlandırabilmek adına tam bir yıl uğraştı. Sahnede Rachael’i Loren Peta oynadıktan sonra efekt şirketi oyuncuyu Young’a benzetmek için çalıştı. Rachael’in sesi de ses dublörü tarafından seslendirildi. Yönetmen Denis Villeneuve, dijital olarak Carrie Fisher ve Peter Cushing’in yeniden yaratıldığı Rogue One’a (Rogue One: Bir Star Wars Hikayesi) gelen eleştirilerden nasibini almamak için efekt şirketine istediği kadar zaman verdi ve sonucu, “büyüleyici” olarak tanımladı.

Sing Street

TÜR: Komedi, Müzik, Dram. SÜRE: 106 Dk. ÜLKE: İrlanda, Amerika, İngiltere. YAPIM YILI: 2016. imdb: 8,0. Tomatometer: %95.

Ailesinin parasal sorunları nedeniyle özel okuldan devlet okuluna transfer olan İrlandalı bir lise öğrencisinin, aşık olduğu kıza yakınlaşmak için, müzik grubu kurmasını konu alan Sing Street, 80’ler ve İrlanda atmosferiyle oldukça eğlenceli bir müzikal komedi dram filmi.

Konu

1985 İrlanda’sı. Ailesinin parasal nedenlerinden ötürü özel okuldan devlet okuluna geçiş yapan Conor (Ferdia Walsh-Peelo), bir gün okulun karşısında bekleyen ve model olduğunu söyleyen Raphina’ya (Lucy Boynton) vurulur. Kızın yanına gider ve müzik kliplerinde oynamak isteyip istemediğini sorar. Fakat daha ortada müzik grubu bile yoktur.

Hakkında

Simon Carmody’nin hikayesini yazdığı Sing Street’i John Carney yazıp yönetti.

Yapım Altın Küre’de Müzikal Komedi dakında En İyi Film ödülüne aday gösterildi.

4 milyon dolar bütçesi olan yapım 14 milyon dolar gişe hasılatı elde etti.

Ivır Zıvır

Filmin başrol oyuncusu Ferdia Walsh-Peelo’nun babası ve amcası gerçekten de Synge Street Christian Brothers okulunda eğitim gördüler.

Eamon’u canlandıran Mark McKenna’nın babası gerçekten müzisyen ve adı Eamon.

2014’te U2’dan Bono ve The Edge’in de John Carney ile birlikte filmi yapacağı duyurulsa da, tarih uyuşmazlığından bu birliktelik gerçekleşemedi.

John Carney aynı zamanda bir başka başarılı müzikal yapım olan Bir Zamanlar’ın (Once) da yönetmeni. Carney ayrıca Bir Zamanlar’ın başrol oyuncusu olan Glen Hansard’ın gerçek yaşamdaki grubu olan The Frames’in eski basçısıydı.

Filmin ilk gösterimi 2016 Sundance’de yapıldı.

Yapım Dublin’de çekildi.

Conor’un babası, “ayrılıyoruz ama boşanamıyoruz” diyor. Film 1985’te geçtiği için bu çok doğru bir bilgi çünkü İrlanda’da boşanma ancak 1997’de yürürlüğe alındı.

Go Now ve Don’t Go Down şarkıları Dublin’li şarkıcı Glen Hansard tarafından bestelendi. Hansard, bir başka John Carney filmi olan Bir Zamanlar’da (Once) oynamış ve aynı zamanda filmdeki Falling Slowly şarkısıyla Oscar kazanmıştı.

Aidan Gillen ve Maria Doyle Kennedy filmde karı kocayı canlandırıyorlar. İkili 1999 yapımı televizyon dizisi Queer as Folk’ta iki kardeşi canlandırmışlardı.

***Filmle İlgili İçerik / Spoiler Uyarısı***

Yönetmen John Carney filmin sonuyla ilgili olarak şunları söyledi, “Final sahnesinde mutlu romantik bir son görmüyorum. Birlikte oturuyorlar, bu doğru fakat ‘bazı büyük ilişkiler sonsuza kadar sürer’ demek istemiyorum. İnsanlar son sahnenin gerçek olduğunu düşünüyorlar fakat onlar daha çocuk. Son sahnenin ufak bir hayal/fantezi sahnesi olduğunu düşündüm.”

Nema-ye Nazdik (Close-Up / Yakın Plan)

TÜR: Biyografi, Suç, Dram. SÜRE: 98 Dk. ÜLKE: İran. YAPIM YILI: 1990. imdb: 8,3. Tomatometer: %88.

Sinemanın büyülü dünyasına ilgi duyan, işsiz, fakir bir adamın kendisini, ünlü İranlı yönetmen Mohsen Makhmalbaf diye tanıtmasını konu alan Yakın Plan, gerçek hayat ile “rol kesmek” arasındaki ince çizgiyi çok güzel bir şekilde beyaz perdeye aktarıyor.

Konu

İşsiz ve fakir bir adam olan Hossain Sabzian otobüste, Ahankhah ailesinin bir ferdiyle tanışır. Konu konuyu açar ve Sabzian kadının ilgisi üzerine kendisini ünlü İranlı yönetmen Mohsen Makhmalbaf diye tanıtır ve “rol kesmeye” başlar.

Hakkında

Yakın Plan’ı, Abbas Kiarostami (Abbas Kiyarüstemi) yazıp yönetti.

Yapım, İstanbul Film Festivalinde FIPRESCI ödülünün sahibi oldu.

Ivır Zıvır

Yakın Plan, 1980’lerin sonlarına doğru kuzey İran’da yaşanan gerçek bir olayı temel alıyor. Yönetmen Kiarostami, 1989’da İran dergisi Sorush’da yer alan bir makaleyi okuduktan sonra hızlı bir şekilde Sabzian hakkında bir belgesel çekmeye karar verdi ve olayın peşine düştü. Sabzian ve olayın diğer şahitleriyle görüşüp, yaşananları yeniden oynamaları için onları ikna etmeyi başardı.

Yönetmen Kiarostami, Sabizan ile Mohsen Makhmalbaf’ı tanıştırarak, Ahankhahs ailesinin Sabizan’ı affetmesinde önemli bir rol oynadı.

Yapım, İran’daki gösterimlerinin ardından genelde negatif eleştiriler aldı. Fakat yurtdışındaki gösterimlerinden sonra değer görmeye ve taktir edilmeye başlandı.

1995’te Moslem Mansouri ve Mahmoud Chokrollahi, Sabizan’ın sinema tutkusu, yönetmen Makhmalbaf’ı canlandırma isteğini ve yönetmen Kiarostami ile tanıştıktan sonra hayatının nasıl değiştiğini konu alan, Yakın Plan Uzun Çekim adlı bir belgesel çektiler.

Yapım, İngiliz Film Enstitüsü tarafından 2012 yılında yayınlanan, “Gelmiş geçmiş en iyi 50 film” listesinde 43. sırada yer aldı.

***Filmle İlgili İçerik / Spoiler Uyarısı***

Filmin final sahnesinde Sabizan hapishaneden çıktıktan sonra yönetmen Mohsen Makhmalbaf ile tanışıyor. Ahankhahs’ların evlerine doğru motosikletle yol alırlarken ses ara ara kesiliyor. Bunu filmde “teknik yetersizlikler” diyerek açıklasalar da, aslında yönetmen Kiarostami, Sabizan’ın idolüyle tanışma heyecanı ve yürekten muhabbetine rağmen Makhmalbaf’ın sadece senaryoda yazanları oynamasının uyuşmadığını düşünerek kurgu aşamasında diyalogların sadece kısa bir bölümünü beyaz perdeye aktarmaya karar verdi.

Filmin Tema Müziği

İşe Yarar Bir Şey (Something Useful)

TÜR: Dram. SÜRE: 104 Dk. ÜLKE: Türkiye, Fransa, Hollanda, Almanya. YAPIM YILI: 2017. imdb: 7,6. Tomatometer: Tomatometer skoru henüz yok…

Bir gece trende yolları kesişen iki kadının “gel beni öldür” diyen bir adama doğru uzanan yolculuklarını konu alan İşe Yarar Bir Şey, oyunculukları, konusu, işlenişi, sinematografisi ve güzel şiirleriyle başarılı bir dram.

Konu

Leyla gibi biri neden lise arkadaşlarıyla buluşma yemeğine gider ki? Yirmi beş yıldır hiçbir lise yemeğine gitmemiş… Üstelik 16 saat süren bir tren yolculuğuyla! Hemşirelik son sınıf öğrencisi Canan, o niye trende? Gönlünde oyuncu olmak varken hemşire adayı olarak hiç istemediği bir iş görüşmesine gidiyor. Peki Yavuz? Hareketsiz yatıyor bir pencerenin önünde, seyyar satıcıları, faytonları, sokaktaki insanları izliyor bütün gün. Canan’ı bekliyor, belki de Leyla’yı, belki de bir gece treninde yolları kesişen katil ile şairi.

Hakkında

Senaryosunu Barış Bıçakçı ve Pelin Esmer’in yazdığı Yararlı Bir Şey’in yönetmen koltuğunda Pelin Esmer oturuyor.

Ivır Zıvır

Koleksiyoncu, Oyun, 11’e 10 Kala ve Gözetleme Kulesi filmlerinin ödüllü yönetmeni Pelin Esmer 5 yıl aradan sonra İşe Yarar Bir Şey için yönetmen koltuğuna oturdu. Başak Köklükaya ise 9 yıl aradan sonra kamera karşısına geçti. Köklükaya en son Semih Kaplanoğlu’nun Süt filminde oynamıştı.

Öteki Sinema’da Polat Öziş filmle ilgili olarak “Pelin Esmer’in Ustalık Eseri: İşe Yarar Bir Şey” başlıklı yorumunda; “İşe Yarar Bir Şey için söylenilmesi elzem olan ilk söz, filmin adeta ustaca yazılmış bir kitap edasında ilerlemesi ve tek solukta tüketilmesi. Henüz ilk dakikalarından itibaren izleyicisi ile yakın bir bağ kurmayı başaran film, son dakikaya kadar üslubunu terk etmiyor ve her bir sekansıyla izleyenlerin içine nakşetmeyi başarıyor. Bundaki en büyük pay ise, Pelin Esmer’in tutturduğu samimi anlatım tarzı olduğunu dile getirebiliriz. Abartıya mahal vermeyen, aksine derinlikle yazılmış karakterlerini realist şekilde resmetmeyi başaran Pelin Esmer, böylelikle inandırıcılık dozajı fazlasıyla yüksek bir filmi de huzurlarımıza getiriyor” dedi.

Filmin ilk gösterimi 12 Nisan 2017’de 36. Uluslararası İstanbul Film Festivali kapsamında gerçekleştirildi.

Tokyo Godfathers (Tokyo Tanrıları)

TÜR: Animasyon, Macera, Komedi. SÜRE: 92 Dk. ÜLKE: Japonya. YAPIM YILI: 2003. imdb: 7,9. Tomatometer: %89.

Tokyo’da yaşayan 3 evsizin, buldukları terk edilmiş bir bebek üzerinden, hayal ya, kadın, erkek ve çocuk rollerine bürünmelerini konu alan Tokyo Tanrıları, nefis göndermelerle dolu, oldukça başarılı bir macera, komedi, dram animasyonu.

Konu

Geçmişinden utanan bir adam, eve gitmekten korkan bir genç kız ve önemli bir sırrı olan bir kadın… Sokaklarda yaşayan 3 evsiz, çöpleri karıştırdıkları sıradan bir günde terk edilmiş bir bebek bulurlar. Kadın, onunla yaşamak ister, adam, “evsiz, ona nasıl bakabiliriz saçmalama, polise gidelim” der, kız ise elinden geldiğince bebeğe bakmak için yardım etmeye başlamıştır bile.

Hakkında

Esnek bir şekilde Peter B. Kyne’in Üç Tanrı (Three Godfathers) romanından esinlenerek Satoshi Kon ve Keiko Nobumoto’nun senaryosunu yazdığı Tokyo Tanrıları’nın yönetmen koltuğunda Satoshi Kon oturuyor.

Yapım, Tokyo Anime Ödüllerinde En İyi Yönetmen ve En İyi Sanat Yönetmeni dahil 3 ödülün sahibi oldu.

2,4 milyon dolar bütçesi olan animasyon 610 milyon dolar gişe hasılatı elde etti.

Ivır Zıvır

Ana tema olarak tesadüflere vurgu yapan animasyonu film eleştirmeni George Peluranee, “Tokyo Tanrıları yabancı olarak gördüğümüz insanlara aslında görünmez iplerle bağlı olduğumuzu gösteriyor ve güzel bir şekilde mucizeler, aile, aşk ve affetmeyi anlatıyor” dedi.

Animasyonun birçok bölümünde 12-25 olan (25 Aralık) Noel Gecesinin rakamlarına gönderme yapılıyor. Anahtarlık üstündeki numara, taksi ücreti, taksi plakası ya da gazetedeki adres, Sachiko’nun yıkılmış evindeki durmuş saatin üstünde vs.

Animasyonun başında üçlünün geçtiği sokağın arka planında 3 tane film afişi görünüyor. Kusursuz Mavi (Perfect Blue), Milenyum Aktristi (Millenium Actress) ve Tokya Tanrıları (Tokyo Godfathers). Üç film de animasyonun yönetmeni Satoshi Kon’un yapımları.

Filmin başkarakterleri olan evsizler hakkında 2009’da Japonya’da ilginç bir olay yaşandı. Japonya’da en fazla evsizin yaşadığı Osaka şehrinde bulunan hayvanat bahçesi Avustralya’dan, yıllık besleme ücreti 120 milyon yen olan 6 tane koala aldı ve bu maliyeti karşılamak için vergilerden kullanmaya karar verdi. Evsizler yerine koalalar için vergilerin harcanması evsizleri ve onlara destek verenler tarafından kızgınlıkla karşılandı.

Baby Driver (Tam Gaz)

TÜR: Aksiyon, Suç, Müzik. SÜRE: 112 Dk. ÜLKE: İngiltere, Amerika. YAPIM YILI: 2017. imdb: 7,8. Tomatometer: %93.

Müzikle aksiyonun nefis bir şekilde harmanlandığı, sinematografisiyle göz dolduran Tam Gaz, tıpkı Scott Pilgram Dünyaya Karşı (Scott Pilgram vs. the World) gibi eğlenceli ve “çatlak” bir aksiyon suç müzik filmi.

Konu

Çocukken geçirdiği bir trafik kazasından ötürü kulağının çınlamasını bastırmak için sürekli müzik dinleyen Baby (Ansel Elgort), soygun baronu Doc’a (Kevin Spacey) olan borcunu ödeyebilmek için soyguncuları olay yerinden kaçırmak için araba sürmektedir.

Hakkında

Tam Gaz’ı Edgar Wright yazdı ve yönetti.

34 milyon dolar bütçesi olan yapım 227 milyon dolar gişe hasılatı elde etti.

Ivır Zıvır

Jamie Foxx’un karakteri Bats’in sarf ettiği, “Barbra Streisand’ın ***tiğim kulak çınlamasını biliyor gibi mi görünüyorum?” sözü hakkında Edgar Wright, ünlü şarkıcının nasıl tepki vereceği konusunda endişeleniyordu. Barbra’nın yakın arkadaşı olan Jamie Foxx yönetmene, “Barbra gangsterdir” dedi.

Joseph karakteri normal senaryoya göre 80’lerinin ortasında biriydi. Sağır Joseph karakterini canlandıran CJ Jones ekip yönetmeni Francine Maisler tarafından keşfedildi ve önerildi. Gerçek hayatta da sağır olan Jones ile iletişim kurabilmek için Ansel Elgort işaret dili öğrendi.

Jamie Foxx çekiminin olmadığı günlerde bile sette kalıp Kevin Spacey’in çekimlerini izledi. Foxx bu konuda, “muhteşem artistleri rollerini canlandırırken izlemek çok büyük bir şans” dedi.

Yönetmen Edgar Wright, araba kovalama sahnelerinin hiçbirinde yeşil ekran ya da bilgisayar efekti kullanılmadığını ifade etti.

Filmin başında Baby’nin kahve getirdiği sahne 28 kere çekildi. 21. çekim final kurgusunda kullanıldı.

Jon Hamm’ın rolü doğrudan oyuncu için yazıldı.

Yönetmen Edgar Wright, Jamie Foxx ve Kevin Spacey ile yaptığı bir çekimde ekip arkadaşlarına, “duble Oscar çekimi!” diye fısıldadı.

Debora karakteri için Emma Stone düşünülüyordu fakat oyuncu Aşıklar Şehri’ni (La La Land) tercih etti.

Müziğin olmadığı neredeyse tüm sahnelerde Baby’nin kulak çınlamasını duyabiliyorsunuz.

Edgar Wright, Ansel Elgort’tan çekimlerde A Clockwork Orange’taki (Otomatik Portakal) Alex (Malcolm McDowell) gibi sert, katı, acımasız olmasını istedi.

Filmdeki silah sesleri ile müziklerin basları uyum içinde.

Tam Gaz, Edgar Wright’ın Amerika’da çektiği ilk film.

Yönetmen, başrol oyuncularının sahnede vurgulanan tona daha iyi hazırlanmaları amacıyla, karakterleriyle ilgili senaryoyla birlikte sahnede çalınacak şarkıları Ipod’a yükleyerek gönderdi.

***Filmle İlgili İçerik / Spoiler Uyarısı***

Yönetmen Baby’nin hapishaneden çıktığı son sahnenin gerçekten yaşanıp yaşanmadığını izleyiciye bırakmak adına kasten muğlak bıraktığını söyledi. Bu konuda başrol oyuncuları Ansel Elgort ile Lily James de ayrılık yaşadılar. Elgort son sahnenin karakterin hayali olduğunu söylese de, James sahnenin gerçek olduğunu düşündüğünü ifade etti.

Posta ofisindeki sahnede görevli, “herkes mutlu olmak ister, kimse acı istemez ama birazcık yağmur olmazsa gökkuşağını göremezsin” diyor. Filmin zirve sahnesi yağmurlu bir havada yaşanıyor. Baby hapishaneden çıktığında ise gökyüzünde gökkuşağı görünüyor.

İlk banka soygununda Griff (Jon Bernthal) şakayla, “beni bir kere daha görmezseniz ölmüşümdür” diyor. Karakteri film boyunca bir daha görünmüyor.

Baby’nin hapishane numarası olan 28071978, 1978 yapımı Sürücü (The Driver), filminin yayınlanma tarihi.