Kategori arşivi: Aday-Kazanan

Qadiyya Raqm 23 (L’insulte / The Insult / Hakaret)

TÜR: Dram ,Gerilim. SÜRE: 112 Dk. ÜLKE: Fransa, Lübnan. YAPIM YILI: 2017. imdb: 7,8. Tomatometer: %89.

Lübnan’daki gündelik hayatta yaşanan “ufak” bir olayın, geçmişte yaşanılan travmaları gün yüzüne çıkartıp olayı çığırından çıkartmak için nasıl da katalizör etkisi yapabileceğini konu alan Hakaret, başarılı bir dram filmi.

Hakaret, Lübnan ve Ortadoğu’nun savaşlarla ve kinle örülmüş, birbirine karışmış, karman çorman olmuş insan ilişkilerini ve patlamak için ufak bir kıvılcım arayan nefreti gözler önüne seriyor.

Konu

Lübnan Hristiyan’ı ve aynı zamanda sadık bir Hristiyan Parti’si üyesi olan Tony Hanna (Adel Karam), hamile eşi Shirine (Rita Hayek) evdeyken, o günlerde sokakta dış cephe düzenlemesi yapan hiçbir işçinin evlerine yaklaşmasını istemektedir. Buna rağmen balkondaki gideri tamir ettiklerini görünce sinirle gideri kırar ve bunun üzerine Filistinli mülteci ustabaşı Yasser Abdallah Salameh (Kamel El Basha) ona küfreder.

Hakkında

Senaryosunu Ziad Doueiri ve Joelle Touma’nın yazdığı Hakaret’in yönetmen koltuğunda Ziad Doueiri oturuyor.

Yapım Yabancı Dilde En iyi Film Oscar’ına aday gösterildi fakat ödülü Muhteşem Kadın’a (Una Mujer Fantástica / A Fantastic Woman) kaybetti.

Hakaret, 1.6 milyon dolar gişe hasılatı elde etti.

Ivır Zıvır

Yapımın Arapça adı olan Qadiyya Raqm 23’ün anlamı “Dava Numarası 23.”

Hakaret, Lübnan adına Oscar’a aday gösterilen ilk Lübnan filmi oldu.

Film, her iki ana karakterin gençliklerinde başlarından geçen gerçek tarihi olaylara göndermeler yapıyor. Bunlar; 1970’de Filistinlilerin Ürdün’e sürülmesi ve Filistin Kurtuluş Örgütü’nün Ürdün’de etkinliğini arttırmasından ötürü Ürdün Kralı Hüseyin’in rahatsız duyması ve silahlı çatışmalarda her iki taraftan 7 ila 8 bin insanın öldüğü Kara Eylül olayları ve Lübnan iç savaşı sırasında, 1976’da, Hristiyanların yaşadığı Damour’da Filistin Kurtuluş Örgütü’nün desteği ile Müslüman ve sol kanat militanların 1000 ila 1500 insanı öldürdüğü Damour katliamı.

Ayrıca film, Lübnan Falanjları Partisi genel başkanı ve eski Lübnan devlet başkanı olan ve seçimden üç hafta sonra düzenlenen bir suikast sonucu öldürülen Beşir Cemayil’e ve 1982 yılında Lübnan İç Savaşı sırasında İsrail’in Savunma Bakanı olarak görev yapan Ariel Şaron’a göndermeler yapıyor.

Cemayil’in öldürülmesinin ardından İsrail yanlısı aşırı sağcı Hristiyan Falanjist milislerin Batı Beyrut’ta Sabra ve Şatilla adındaki Filistin mülteci kamplarını basarak çocuklar dâhil yüzlerce (750 ile 3500 arasındadır) kişiyi katletmesi ve dönemin İsrail Savunma Bakanı Ariel Şaron’un da bu katliamda payı olması da yapılan önemli göndermelerden biri.

Krigen (A War / Savaş)

TÜR: Suç, Savaş, Dram. SÜRE: 115 Dk. ÜLKE: Danimarka. YAPIM YILI: 2015. imdb: 7,1. Tomatometer: %91…

Afganistan’da sivilleri Taliban’dan korumakla yükümlü Danimarkalı askerlerin başında bulunan bir ekip komutanının, saldırı anında aldığı hızlı karar ve Danimarka’da onun eve dönmesini bekleyen eşi ve çocuklarını konu alan Savaş, seyirciyi konu hakkında bir karar almaya iten ilgi çekici bir suç, dram filmi.

Konu

Afganistan’da sivilleri Taliban’dan korumakla görevli Danimarkalı askerleri komuta eden Claus Michael Pedersen (Pilou Asbæk) saldırı anında, komutasındaki ağır yaralı bir askeri kurtarmak için hızlıca bir karar verir. Kampa döndüklerinde askerin kurtulmuş olmasından ötürü sevinçli olsa da savaş suçu işlemiştir.

Hakkında

Savaş’ı Tobias Lindholm yazıp yönetti.

Yapım, Yabancı Dilde En İyi Film Oscar’ına aday gösterildi.

1,2 milyon dolar bütçesi olan yapım sadece 800 bin dolar gişe hasılatı elde etti.

Ivır Zıvır

Empire Magazine’de filme 5 üzerinden 4 yıldız veren Olly Richards filmi, “doğru cevabın olmadığı zaman ne yaparsınız? gibi basit bir soru soran, sürükleyici bir film” diye tanımadı.

Oyuncu kadrosunda yer alan 4 asker gerçekten de Afganistan’da görev yapmış Danimarka askerleri.

Filmin çekimleri Kopenhag ve Konya’da yapıldı. Afganistan çekimlerinin yapıldığı Konya’da çok fazla Türkiyeli sinema çalışanı görev aldı. Filmin teşekkür bölümünde Konya Valiliği ve Emniyet Müdürlüğü’ne teşekkür edildi.

Yapım, Pilou Asbæk ile yönetmen Tobias Lindholm’ün bir araya geldiği 4. film oldu.

Savaş, Onur Savaş’ından (Jagten / The Hunt) sonra Yabancı Dilde En İyi Film Oscar’ına aday gösterilen ikinci Tobias Lindholm’ün yönettiği film oldu.

Pilou Asbæk, dördüncü kez bir Danimarkalı askeri canlandırdı.

El Club (The Club / Kulüp)

TÜR: Dram, Gizem. SÜRE: 98 Dk. ÜLKE: Şili. YAPIM YILI: 2015. imdb: 7,2. Tomatometer: %87…

Şili’deki ufak bir plaj kasabasında, çocuk tacizi, evli olmayan kadınların çocuklarını çalmak, ispiyon gibi suçlardan ötürü aforoz edilmiş ve dua edip günah çıkartmaları için tecrit altında tutulan 4 rahip ve onlara bakmakla yükümlü bir rahibenin yaşadığı bir olayı konu edinen Kulüp, Katolik Kilisesi’ni sert bir dille eleştiren, karanlık bir dram filmi.

Bilinçli bir tercih midir bilinmez ama yapımın çoğunluğunun ters ışıkta çekilmiş olması nedeniyle izleyicinin rahatsız olması sağlanıyor. Yönetmen 2012’deki bol ödüllü Hayır (No) filmini de konunun geçtiği dönemdeki sinema teknikleriyle filmi çekip bol bol ters ışık kullanmıştı.

Konu

Çocuk tacizi, evli olmayan kadınların çocuklarını çalmak, ispiyon gibi suçlardan ötürü gözden düşmüş rahiplerin dua edip günah çıkartmaları için tecrit altında yaşadıkları eve yeni bir rahip getirilir. Rahibi buraya kadar takip etmiş olan genç bir adam, rahibin çocukken kilisede kendisine defalarca tecavüz ettiğini söyleyerek bağırmaya başlar. İçerdeki rahiplerden biri, yeni gelene bir silah verip onu korkutmasını ya da uzaklaştırasını ister ama rahip kendisini öldürür.

Hakkında

Guillermo Calderón, Pablo Larraín ve Daniel Villalobos’un senaryosunu yazdığı Kulüp’ün yönetmen koltuğunda Pablo Larraín oturuyor.

Yapın Altın Küre’de En İyi Yabancı Dilde Film ödülüne aday gösterildi. Berlin Film Festivali’nde Altın Ayı için yarıştı ve Büyük Juri Ödülünün sahibi oldu.

Yapım 500 bin dolar gişe hasılatı elde etti.

Ivır Zıvır

Yapım Şili adına En İyi Yabancı Dilde Film Oscar’ına aday gösterildi fakat finale kalmayı başaramadı.

Yönetmen Pablo Larraín’in 2012 yapımı Hayır (No) filmi En İyi Yabancı Dilde Film Oscar’ına aday gösterilmişti.

Neljubov (Loveless / Sevgisiz)

TÜR: Dram. SÜRE: 127 Dk. ÜLKE: Rusya, Fransa, Belçika, Almanya. YAPIM YILI: 2017. imdb: 7,7. Tomatometer: %93…

Birbirinden ölesiye nefret eden, boşanma aşamasındaki iki insan ve onların sevgisinden yoksun olarak yetiştirilmiş 12 yaşındaki çocukları etrafında dönen bir konuyu, yakın çekim, beyaz perdeye yansıtan Sevgisiz, başarılı karakter analizleriyle oldukça sarsıcı bir dram filmi.

Yapım, sevgiden yoksun olarak büyütülmüş, hayatı boyunca sevgi arayan ama sevgi vermekten yoksun insan tasvirini nefis bir şekilde beyaz perdeye aktarıyor.

Sevgisiz akla, evlilik, ilişkiler ve mutsuzluğu konu edinen bir başka Andrey Zvyagintsev filmi olan Sürgün’ü (Izgnanie /The Banisment) getiriyor.

Konu

Boris (Aleksey Rozin) ve Zhenya (Maryana Spivak) boşanmak üzere olan ve 12 yaşındaki çocukları Alyosha’yı (Matvey Novikov) kurmayı planladıkları yeni hayatlarında düşünmedikleri için birbirlerine vermeye çalışan bir çifttir. Sevgiden yoksun olarak büyüyen Alyosha bir gün ortadan kaybolur.

Hakkında

Andrey Zvyagintsev ve Oleg Negin’in senaryosunu yazdığı Sevgisiz’in yönetmen koltuğunda Andrey Zvyagintsev oturuyor.

Yapım, Oscar, Altın Küre ve BAFTA’da “En İyi Yabancı Dilde Film” kategorisinde ödüle aday gösterildi. Ayrıca Cannes’da Altın Palmiye için yarıştı ve Jüri Özel Ödülünün sahibi oldu.

Film 4,5 milyon dolar gişe hasılatı elde etti.

Ivır Zıvır

Yönetmen Zvyagintsev’in Rus bürokrasini eleştirdiği için Rusya hükümeti tarafından tefe koyulan fakat dünyada büyük yankı uyandıran Leviathan (Leviafan) filmi nedeniyle Sevgisiz, uluslararası yapımcı desteği ile çekildi.

Yapımcı Alexander Rodnyansky, filmin “Rus hayatı, Rus toplumu ve Rus ıstırabının” bir yansıması olduğunu fakat diğer ülke insanların da kendilerinden bir şeyler bulabileceğine söyledi. Rodnyansky ayrıca, hikâyenin çıkış noktasının bir aileye göz atma arzusu olduğunu ifade etti.

Yönetmen Zvyagitsev, en başlarda Ingmar Bergman’ın 1973 yapımı mini dizisi, Bir Evlilikten Manzaralar’ı (Scener Ur Ett Aktenskap / Scenes From a Marriage) yeniden yapmak gibi bir düşüncesinin olduğunu söyledi.

Zvyagitsev filmdeki “polis” sahnesi hakkında, çok fazla politikayla ilgilenmediğini sadece hikâyesinin “Modern günümüz polisi insanı umursamıyor” inancını yansıttığını söyledi.

Film ayrıca Rusya’nın Ukrayna’ya askerî müdahalesine de göndermelerde bulunuyor.

Yapım Moskova’da çekildi.

Under Sandet (Land of Mine / Mayın Ülkesi)

TÜR: Dram, Tarih, Savaş. SÜRE: 100 Dk. ÜLKE: Danimarka, Almanya. YAPIM YILI: 2015. imdb: 7,8. Tomatometer: %91…

Gerçek olaylardan esinlenerek, Danimarka sahillerine Almanlar tarafından döşenmiş olan mayınları, çoğu çocuk olan Alman savaş esirlerinin temizlemeye zorlanmalarını konu alan Mayın Ülkesi, ilgi çekici bir savaş dram filmi.

Yapımda savaştan yeni çıkmış olan Danimarkalı Çavuş Carl Rasmussen’in bir kaşık suda boğacak kadar nefret ettiği Alman askerlerine karşı, çocuk olmalarının da etkisiyle, hissettiği duygu değişimleri oldukça güzel bir şekilde ifade ediliyor.

Konu

2. Dünya Savaşı’nın ardından Danimarka’daki, çoğu çocuk, 2000 kadar Alman savaş esiri psikolojik ve fiziksel baskıyla mayınları temizlemeye zorlanır. Alman askerlerinden öldürecek kadar nefret eden Çavuş Carl Rasmussen (Roland Møller) de mayın temizletmekle görevli bir askerdir. Çavuşa verilen askerlerin daha çocuk yaşta oluşu zamanla onlara karşı beslediği nefretin değişmesini sağlayacaktır.

Hakkında

Mayın Ülkesi’ni gerçek olaylardan esinlenerek Martin Zandvliet yazdı ve yönetti.

Yapım, Yabancı Dilde En İyi Film Oscar’ına aday gösterildi.

35,5 milyon Danimarka Kronu (yaklaşık 5,6 milyon dolar) bütçesi olan yapım 2,7 milyon dolar gişe hasılatı elde etti.

Ivır Zıvır

Filmin yapım aşaması sırasında, olayların yaşandığı plajların birinde 70 yıldan fazladır orada duran aktif bir mayın bulundu. Danimarkalı anti mayın ekipleri mayını etkisiz hale getirdiler.

Mayın temizlemede Alman çocuk askerlerin kullanılması, birçok tarihçi tarafından Danimarka’nın işlediği en kötü savaş suçu olarak nitelendiriliyor. Cenevre Sözleşmelerine göre savaş esirlerine, hayatlarını tehlikeye atacak ya da sağlıksız işlerde çalıştırmak yasak.

Yapımda Danimarkalı Çavuş Rasmussen, mayın temizleme operasyonunu yürütüyor. Gerçekte Alman görevlilerin emirleri altında oluşturulan mayın temizleme ekiplerini İngiliz askerleri kontrol ediyorlardı.

Mayın temizlemeye zorlanan 2000 Alman askerinin yarısı ya öldü ya da ağır şekilde yaralandı.

Filmin orijinal adı olan Under Sandet, “Kumun Altında” anlamına geliyor.

Filmin çekimleri, Oksbøllejren ve Varde bölgesinin de içinde bulunduğu, gerçek olayların yaşandığı yerlerde yapıldı.

***Filmle İlgili İçerik / Spoiler Uyarısı***

Yönetmen çocuk Alman askerlerini canlandıran oyuncuların karakterleri gibi izole edilmiş ve yalnız kalmış hissetmeleri için, çekimler sırasında hangi oyuncunun ne zaman öleceğini ve eve ne zaman gönderileceğini onlardan gizli tuttu.

Ah-ga-ssi (The Handmaiden / Hizmetçi)

TÜR: Suç, Dram, Gizem. SÜRE: 144 Dk. ÜLKE: Güney Kore. YAPIM YILI: 2016. imdb: 8,1. Tomatometer: %95…

İhtiyar Delikanlı (Oldboy) ve Lanetli Kan’ın (Stoker) yönetmeni Chan-wook Park’ın imzasını taşıyan ve oldukça gizemli, şaşırtıcı ve gerilimli bir konuyu işleyen Hizmetçi, son derece başarılı bir erotik psikolojik gerilim filmi.

Chan-wook Park’ın kalitesindeki gerilimli ve gizemli anlatımı, oldukça başarılı mistik ve otantik sinematografisi, nefis müzikleri ve kusursuz oyunculukları, filmi ön plana taşıyor.

Konu

1930’ların Kore’si… Kendisini Kont olarak tanıtan dolandırıcı Fujiwara (Jung-woo Ha), oldukça gizemli bir hayat hikâyesi olan, saf görünümlü Leydi Hideko’yu (Min-hee Kim), eniştesinin pençelerinden kurtarıp, önce gönlünü, ardından da paralarını ele geçirmek için bir hizmetçi (Tae-ri Kim) kiralar ve Leydi’ye gönderir.

Hakkında

Senaryosunu, Sarah Waters’ın Ustaparmak (Fingersmith) romanından esinlenerek Seo-kyeong Jeong ve Chan-wook Park’ın yazdığı Hizmetçi’nin yönetmen koltuğunda Park oturuyor.

Yapım Cannes’da Altın Palmiye için yarıştı ve BAFTA’da İngilizce Olmayan En İyi Film ödülünün sahibi oldu.

8.8 milyon dolar bütçesi olan film, yaklaşık 40 milyon dolar gişe hasılatı elde etti.

Ivır Zıvır

Yapımın esinlenildiği Ustaparmak romanında konu Victoria dönemi İngiltere’sinde geçse de filmde dönem ve yer Japon sömürge yönetimi altındaki Kore olarak değiştirildi.

Filmin orijinal adı olan Agassi’nin anlamı leydi ve yapımdaki Leydi Hideko’yu işaret ediyor. Fakat İngilizce ve Türkçe adı olan The Handmaiden “Hizmetçi” Sook-hee’yi.

Çoğunluğunu Koreli oyuncuların oluşturduğu film kadrosuna rağmen filmde hem Japonca hem de Korece konuşuluyor. Çekimlerden önce Koreli oyuncular Japonya yazma ve konuşma eğitimi aldılar. Yapımın Cannes’daki gösteriminin ardından Lady Hideko’yu canlandıran Min-hee Kim Japoncadaki ustalığı nedeniyle Japon gazetecilerden yoğun bir alkış aldı.

Filmin birinci bölümünde yer alan ve ahtapotla pornografik çizime sahip The Dream of the Fisherman’s Wife “Balıkçı Karısının Rüyası” Japon sanatçı Katsushika Hokusai’nin (1760 – 1849) imzasını taşıyor. Sanatçı eseri Edo döneminde kaleme almıştı. İkinci bölümde Hideko’nun teyzesinin okuduğu pornografik hikâye ise klasik bir Çin erotik eseri olan Jin Ping Mei’nin The Plum in the Golden Vase’den “Altın Vazodaki Erik” bir alıntı.

Tae-ri Kim, kadroya seçilmeden önce Min-hee Kim’in hayranıydı ve çekim testinden önce Hideko rolünü oynayacağından habersizdi. Kadroya seçildikten sonra yönetmen Park, Tae-ri Kim’e favori kadın oyuncusunun kim olduğunu sorduğunda Min-hee Kim yanıtını alınca oldukça memnun oldu. Tae-ri En İyi Yeni Kadın Oyuncu ödülünü aldığı Buil Film Festivalindeki konuşmasında ödülü “ilk görüşte âşık olduğum” diyerek Min-hee’ye adadı.

Tae-ri Kim yaklaşık 1500 aday arasından rol için seçildi.

Yönetmen Park Leydi Hideko karakterini, zarif ve bağımsız bir beyaz kedi olarak tanımadı.

Filmin altyazılı sinema versiyonunda çift renk kullanıldı. Korece için beyaz ve Japonca için sarı renk tercih edildi.

Film yönetmen Chan-wook Park’ın Amerika’da en iyi gişe yapan filmi oldu. Ayrıca yapım 2017 yılında İngiltere’deki en iti gişe yapan yabancı dilde film oldu.

***Filmle İlgili İçerik / Spoiler Uyarısı***

İki kadın oyuncu arasında çekilen lezbiyen sahnelerde, mikrofon tutan görevliler hariç tüm çekim ekibinin setten ayrılması istendi. Çekimler uzaktan kumandalı kameralarla yapıldı. İlgili çekim günlerinde hiçbir ziyaretçi setlere alınmadı. Tüm erkek set ekibine çekim günlerinde izin verildi. Banyo sahnesi seti iki oyuncunun rahat olmaları için dinlenme odalarına kurularak yapıldı. Yönetmen Park, stresli ve zor olacağını düşündüğü için yatak sahnelerini çekimlerin ilk günlerinde yaptırdı. Çekimlerden önce sahnelerle ilgili her şey koreograf, iki kadın oyuncuyla ve Park arasında tartışılarak karar verildi. Tae-ri Kim sahne çekimlerinde kendini biraz rahatsız hissettiğini ama Min-hee Kim’nin kendisine enerji verdiğini ifade etti.

Dheepan

TÜR: Dram, Suç. SÜRE: 115 Dk. ÜLKE: Fransa. YAPIM YILI: 2015. imdb: 7,2. Tomatometer: %87…

Ülkesindeki iç savaş sırasında karısı ve çocuklarını kaybeden bir adamın daha kolay sığınma hakkı alabilmek için hiç tanımadığı bir kadın ve çocuğu yanına alarak mülteci olarak Fransa’ya sığınmasını konu alan Dheephan, başarılı bir suç dram filmi.

Yapımın en özel yanlarından biri, mültecilerin ne yaparlarsa yapsınlar geçmişlerinin ve yaşadıkları travmaların asla peşlerini bırakmıyor olmasını çok iyi ifade etmesi.

Yeraltı Peygamberi’nin (Un Prophète / A Prophet) de yönetmeni olan Jacques Audiard’ın imzasını taşıyan filmdeki mafya hikâyeleri uzaktan da olsa Yeraltı Peygamberi’ni anımsatıyor.

Konu

Sri Lanka’daki iç savaşta Tamil Kaplanları saflarında savaşan Dheepan (Jesuthasan Antonythasan), karısı ve çocuklarını kaybettikten sonra kaçıp mülteci olarak kendine yeni bir hayat kurmak ister. Mülteci olarak gideceği ülkeden daha kolay sığınma hakkı kazanabilmek için yanına, kamptan hiç tanımadığı bir kadın ve bir kız çocuğunu alır.

Hakkında

Jacques Audiard, Thomas Bidegain ve Noé Debré’nin senaryosunu yazdığı Dheepan’ın yönetmen koltuğunda Jacques Audiard oturuyor.

Yapım, Cannes’da Altın Palmiye kazandı ve BAFTA’da İngilizce Olmayan En İyi Film ödülüne aday gösterildi fakat ödülü Saul’un Oğlu’na (Saul Fia / Son of Saul) kaptırdı.

8 milyon Euro bütçesi olan yapım 4,9 milyon Dolar gişe hasılatı elde etti.

Ivır Zıvır

Başrol oyuncusu Jesuthasan Antonythasan, Sri Lanka’dan Fransa’ya sığınmadan önce Tamil Kaplanları için çarpışan bir askerdi.

Tamil Kaplanları ya da Tamil Elam Kurtuluş Kaplanları, Mayıs 1976’da kurulmasından itibaren Mayıs 2009’a kadar Sri Lanka’nın kuzeybatısında bağımsız bir devlet kurmak için hükümete karşı kanlı bir mücadele yürüttü. Bu mücadele, dünyadaki en uzun süren silahlı çatışmalardan biri olan Sri Lanka İç Savaşı’na dönüştü. 40 yıllık savaşı bitiren son hamlede 40 bin sivilinin hayatını kaybetmesine ve binlerce sivilinin evlerinden sürülmesiyle kanlı bir biçimde sonuçlanmıştır. Savaş halen daha tartışmalıdır ve dönemin yöneticilerinin uluslararası savaş mahkemesinde yargılanması talep edilmektedir. Tamil Kaplanları, Hindistan, ABD ve Avrupa Birliği tarafından “terörist örgüt” olarak kabul edilmiştir. Tamil Kaplanları, intihar eylemcilerinin giydiği bomba yeleğini icat etmesi ve etkin olarak kullanmasıyla bilinir. Hindistan Başbakanı Rajiv Gandi ve Sri Lanka Cumhurbaşkanı Ranasinghe Premadasa’nın Tamil Kaplanları tarafından öldürüldüğü düşünülmektedir. (wikipedia)

Jesuthasan Antonythasan gerçek hayatında, yazar, romancı ve politik aktivist.

Kadın oyuncular Kalieaswari Srinivasan ve Claudine Vinasithamby ilk kez kamera karşısına geçtiler.

Yapım 9 dalda ödüle aday gösterildiği Cesar’dan hiçbir ödül kazanamadı.

Dheepan, tamamına yakını Tamilce çekilen ilk Fransız filmi oldu.

I, Daniel Blake (Ben, Daniel Blake)

TÜR: Dram. SÜRE: 100 Dk. ÜLKE: İngiltere, Fransa, Belçika. YAPIM YILI: 2016. imdb: 7,9. Tomatometer: %93…

İş yerinde ağır bir kalp krizi geçiren 59 yaşındaki bir adamın hem işine geri dönme, hem de iyileşene kadar sosyal yardım alma mücadelesini konu alan Ben, Daniel Blake, oldukça sert, acımasız ve bir o kadar da gerçek bir dram filmi.

Konu

Çalıştığı sırada ciddi bir kalp krizi geçirerek neredeyse iskeleden düşme tehlikesi atlatan marangoz Daniel Blake (Dave Johns) için hayat her geçen gün daha da zorlaşmaya başlar. Çünkü doktoru henüz çalışamayacağını söylese de, “İş Yeteneği Değerlendirmesi”ne göre çalışmasında herhangi bir sakınca olmadığı belirtildiği için Blake, ne sosyal yardım alabilmekte, ne de bir işte çalışmaya başlayabilmektedir.

Hakkında

Senaryosunu Paul Laverty’nin yazdığı Ben, Daniel Blake’in yönetmen koltuğunda Ken Loach oturuyor.

Cannes’da Altın Palmiye kazanan yapım, BAFTA’da da En İyi İngiliz Filmi ödülünün sahibi oldu.

Film 12,45 milyon dolar gişe hasılatı elde etti.

Ivır Zıvır

Filmin çekimleri kronolojik sırayla yapıldı. Katie’yi canlandıran Hayley Squires’e çekimler öncesinde tüm senaryo verilmedi. Bunun yerine çekimler sırasında ilgili senaryo verildi.

Cannes’daki gösteriminin ardından Ken Loach ve ekibi, 15 dakika boyunca coşkulu bir şekilde ayakta alkışlandılar.

Filmin kapanış jeneriğinde “paha biçilemez bilgiler vererek bizi destekleyen ama “isimsiz” olarak hatırlanacak olan, İngiltere Çalışma ve Emeklilik Müsteşarlığı ve Public and Commercial Services Union çalışanlarına teşekkür ederiz” dendi.

İngiltere İşçi Partisi lideri Jeremy Corbyn filmin Londra gösteriminde yerini aldı ve ilerleyen günlerde Başbakan Theresa May’e filmi izlemesini tavsiye ederek, filmde konu edilen adaletsiz yardım sistemini eleştirdi.

Yapım bazı bürokratlardan, İngiltere’deki çalışma ve emeklilik kurumları çalışanlarını kötü tasvir ettiği konusunda eleştiriler aldı.

İş bulma kurumundaki bir sahnede görevli Blake’e su sebilinden su veriyor. Aslında 2010’daki Tory kesintileriyle birlikte iş bulma kurumlarındaki su sebilleri kaldırıldı.

Ken Loach Cannes’da Altın Palmiye ödülü kazanan en yaşlı yönetmen oldu. Loach ödülü aldığında 76 yaşındaydı.

Yapım, başrol oyuncusu Dave Johns’un ilk uzun metrajlı filmi.

Katie’ye aşevinde yardım eden kadın gerçekten de aşevinin bir çalışanı. Kendisine sahnede neler yaşanacağı söylenmeden çekimler yapıldı.

Film, Ken Loach’a ikinci kez Altın Palmiye ödülünü kazandırdı. Yönetmen daha önce Özgürlük Rüzgârı (The Wind That Shakes the Barley) filmiyle ödülün sahibi olmuştu.

Çekimler 2015’te Newcastle’da yapıldı.

***Filmle İlgili İçerik / Spoiler Uyarısı***

Aşevinde Katie’nin yaşadıkları Glasgow’daki bir aşevinde gerçekten yaşandı. Paul Laverty senaryo için araştırma yaparken bu olaya ulaştı.

Forushande (The Salesman / Satıcı)

TÜR: Dram, Gerilim. SÜRE: 124 Dk. ÜLKE: İran, Fransa. YAPIM YILI: 2016. imdb: 7,8. Tomatometer: %96…

Sürekli üzerine yeni bir şeyler ekleyerek, her defasında seyircileri etkilemeyi başaran İranlı yönetmen Asghar Farhadi’nin yazıp yönettiği Satıcı, A’dan Z’ye her şeyiyle oldukça başarılı bir psikolojik gerilim drama filmi.

Filmin en vurucu yanı ise, her sıradan insanın bile aslında potansiyel suçlu olduğunu en ince ayrıntısıyla kanıtlıyor olması.

Konu

Öğretmen Emad (Shahab Hosseini) ve eşi Rana (Taraneh Alidoosti), gösterime girecek olan Arthur Miller’ın Satıcının Ölümü adlı tiyatro oyunu için hararetli bir şekilde çalışırlarken yaşadıkları ev yıkılma tehlikesi geçirdiği için ivedi bir şekilde taşınmak zorunda kalırlar. Bir akşam Rana’nın Emad geldi diyerek kapıyı açıp duşa girmesiyle hayatları bir anda altüst olur.

Hakkında

Satıcı’yı Asghar Farhadi yazıp yönetti.

Yapım 2017 ve 2018 yıllarında Oscar, Altın Küre ve BAFTA’da Yabancı Dilde En İyi Film kategorisine aday gösterildi. Oscar ödülünün sahibi oldu. Ayrıca Cannes’da Altın Palmiye için yarışan yapım En İyi Yönetmen ve Erkek Oyuncu (Shahab Hosseini) ödüllerini kazandı.

Film İran’da 16,1 Milyar Toman gişe hasılatı elde etti.

Ivır Zıvır

Yönetmen Farhadi, yıllar önce Satıcı için birçok hikâyesi düşündüğünü fakat ana karakterin tiyatro oyuncusu olması gerektiğine karar verene kadar film yapmak için yeterli olmadığını düşündüğünü ifade etti. Tiyatro geçmişi olan Farhadi’nin bu kararı almasında, tekrar tiyatro atmosferini soluma arzusu etkili oldu. Yönetmen ayrıca oyuncuların kendilerini diğer insanlar gibi düşünmesi ve onlara empati kurması gerektiğini, ana erkek karakterin de diğer adamla empati kurmak için kendisini zorlaması gerektiğini düşünmesi de bu kararında etkili oldu.

Yönetmen Farhadi’ye Satıcıyı bir an önce çekme fikri o kadar cazip geldi ki, Penelope Cruz ile İspanya’da devam eden projesini bir anda durdurup projeyi başlatmak için İran’a gitti.

Satıcı Oscar ödülü kazanmasına rağmen Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Donald Trump’ın aralarında İran’ın da bulunduğu 6 ülkeye vize yasağı koymasını protesto etmek için törene katılmadı. Farhadi’nin konuşma metni ise törende okundu. “Aranızda olamadığım için çok üzgünüm” diyen Farhadi, “Bugün burada olmamamın sebebi ülkemdeki insanlara ve insanlık dışı yasalarla aşağılanarak ABD’ye girişleri yasaklanan diğer 6 ülkeye duyduğum saygıdandır” ifadelerini kullandı. Konuşma metnini ilk Müslüman kadın astronot olan İranlı Anousheh Ansari okudu. Hemen yanında ise NASA’nın eski yöneticisi İranlı Firouz Naderi duruyordu. Ayrıca yönetmen konuşma metninde, “film yapımcıları kameralarını ortak insan özelliklerini yansıtmak ve farklı din ve milliyetlerin basmakalıp klişelerini kırmak için kullanırlar. Onlar ‘biz’ ve ‘diğerleri’ arasında bir empati yaratırlar ki bu günlerde, bu empatiye daha önce hiç olmadığımız kadar çok ihtiyaç duyuyoruz. ” dedi.

Filmin yapım sürecinden önce Farhadi, sosyal medya üzerinden, yeni projesinde oynamak isteyen İranlıların kendisine ufak bir deneme videosu çekip göndermelerini istedi. Binlerce İranlı bu isteğe katılım gösterdi.

Satıcı’nın ilk gösterimi 2016 Cannes Film Festivalinde yapıldı.

Yapım İran’da ilk hafta gişe hasılatı rekorunu kırdı.

Film, Asghar Farhadi’nin Taraneh Alidoosti ile dördüncü ve Shahab Hosseini ile üçüncü ortak çalışması.

Satıcı, İran tarafından Oscar’a aday gösterilen dördüncü Asghar Farhadi yapımı. Daha öncekiler; Elly Hakkında (Darbereye Elly / About Elly), Ayrılık (Jodaeiye Nader az Simin / A Separation), Geçmiş (Le Passe / The Past).

Yapımın orijinal adı “Satıcı” olmasına rağmen Fransa’da “Müşteri” olarak kullanıldı. Çek Cumhuriyeti, Macaristan, İtalya, Meksika, Peru ve Polonya’da da bu isim kullanıldı. Brezilya’da ise filmde “Apartman” adı verildi.

Ses kaydedicisi Yadollah Najafi’in ani ölümü nedeniyle çekimlere bir süre ara verildi.

Satıcı, Ayrılık’la birlikte Oscar kazanan ikinci İran filmi ve aynı zamanda ikinci Asghar Farhadi yapımı oldu.

Sarmaşık (Ivy)

TÜR: Dram, Fantezi, Gerilim. SÜRE: 104 Dk. ÜLKE: Türkiye, Almanya. YAPIM YILI: 2015. imdb: 8,0. Tomatometer: %60…

Bir armatörün iflas edip ortadan kaybolmasının ardından, deniz hukuku gereği gemide kalmak zorunda olan ve hiçbir yere gidemeyen beş gemici ile bir kaptanın arasındaki hiyerarşik mücadeleyi konu alan Sarmaşık, konusu, anlatımı, atmosferi, sinematografisi, görsel efektleri ve oyunculuklarıyla oldukça başarılı bir psikolojik gerilim filmi.

Konu

Yük aldıktan sonra tahliye limanı olan Angola’ya doğru yol alan bir yük gemisinin armatörü iflas eder ve ortadan kaybolur. Gemi Mısır’a geldiğinde armatörün liman parasını ödemediği anlaşılır, geminin üstünde haciz vardır. Liman yetkilileri gemiyi kimsenin uğramadığı demirleme alanına çekerler. Mürettebattan gemiyi olası tehlikelere karşı hareket ettirebilecek sayıda kişinin kalması gerektiğini belirtirler. Beybaba (Osman Alkaş) diye hitap edilen geminin kaptanı, makineden Kürt (Seyithan Özdemir), mutfaktan kamarot Nadir (Hakan Kırsak), gemicilerden Alper (Özgür Emre Yıldırım) ve Cenk, usta gemici olarak da İsmail (Kadir Çermik) gemide kalır. Hepsinin kalmayı seçişindeki hikaye başkadır.

Hakkında

Sarmaşık’ı Tolga Karaçelik yazıp yönetti.

Yapım, Antalya Altın Portakal Film Festivalinde En İyi Film, En İyi Yönetmen, En İyi Senaryo ve En İyi Erkek Oyuncu (Nadir Sarıbacak) ödüllerinin sahibi oldu. Ayrıca İngiltere’nin en büyük film ödülü törenlerinden biri olan East End Film Festivalinde En İyi Film ödülünü kazandı ve Sundance’de Dünya Sineması Büyük Jüri Özel Ödülü için yarıştı, Sakin Batı’ya (Slow West) kaybetti.

Sarmaşık, 262 bin TL gişe hasılatı elde etti.

Ivır Zıvır

Beybaba’nın (Osman Alkaş), tüm gemi ekibi toplayıp onlara fırça attığı sahnenin çekimlerinde Cenk (Nadir Sarıbacak) gerçekten güldü. Beybaba, çekimi kesmedi ve Cenk’e “niye gülüyorsun lan!” diyerek tokat attı. Kurguda bu sahne kullanıldı.

Tolga Karaçelik, filmin senaryosu hakkında 2010’da gösterime giren ilk filmi Gişe Memuru zamanında not almaya başladı ve ilk taslağını Gezi Parkı protestoları öncesinde 13 gün içinde sürede hazırladı.

Tolga Karaçelik, Nurbanu Gürsoy’la yaptığı röportajda projenin gelişim aşaması hakkında şunları söyledi; “Yazım süreci 5 yıl sürdü. Festivallerde yarıştığım Türk filmlerinin bütçesi 1 milyon Euro iken ben filmi cebimdeki parayla çektim. Kültür Bakanlığından destek çıktı ama en az destek Sarmaşık’a geldi. Yapımcılık üzerimde olduğu için bir noktadan sonra kafamdaki parayı toplayamayacağımı anlayınca ‘neden bu kadar stres oluyorum, kameraya, oyuculara ve bir de gemiye ihtiyacım var’ dedim. Gemi hareket ederse günlük 10 bin Dolar gideri varmış. Oraya insan da çıkartamıyorsun. O zaman hacizli, kıpırdamayan gemilere baktım. Bir armatör ricamı kabul etti ve çekimlere başladık. Bir Zamanlar Anadolu’da (Once Upon A Time In Anatolia) 6 ayda çekilirken biz 19 günde çekimleri bitirdik.”

Aynı röportajda yönetmen filmin ritmiyle ilgili olarak; “Aynaya bakarak yazarım ben, oynayarak. O yüzden oyuncuların neyi yapacağını bilirim. Diyalog yazmayı seviyorum. Sokakta da diyalog dinliyorum ben. İnsanların konuşma biçimlerini seviyorum ve karakterin ritmini de o belirler. O ritim de filmin ritmini belirler. Ve film bence ritimdir. Ben Sarmaşık ta on ikinci dakikadan itibaren sizi alacağımı biliyordum. İlk on beş dakika boyunca sıkıcı bir filme başladığınızı, konuyu yakalayamadığınızı hissedin istedim. Çünkü bir merkezi yok ilk on beş dakikanın. Geminin de öyle bir şey olduğunu hissetmenizi istedim. Yani karakter aradı gözleriniz. Ama sigara sahnesinde ya da biraz öncesindeki İsmail’in telefonla konuşma sahnesinde ‘burada bu adamlar var’ demeye başlayıp ondan sonra hiç ritmi düşürmeden sonuna kadar ritmi çıkartmayı amaçladım” dedi.

Yönetmen, filmde kullanılan salyangozların Bartın’dan geldiğini, yolda yürürken, filmde kullanmayı düşündükleri sarmaşıkları gördükleri evlere gidip, ‘pardon sarmaşıklarınızı budayabilir miyiz’ diye sorduğu günler olduğunu ifade etti.

Tolga Karaçelik, sinema dünyasına atılmadan önce gerçek bir gemide mürettebat olarak çalışmıştı.

Karaçelik yapımı, “Sarmaşık, bu ülkede yaşamaya dair hissettiğim şeyler üzerinedir” diye tanımladı.