TÜR: Belgesel Dram, Politik Dram, Dram, Tarih, Biyografi, Dönem Dram. SÜRE: 137 Dk. ÜLKE: Brezilya, Fransa. YAPIM YILI: 2024. imdb: 8,1. Tomatometer: %97.

Soğuk Savaş döneminde Amerika’nın “arka bahçesi” olan Güney Amerika ülkelerinde ve hatta tüm dünyada, olağan olarak kabul edilen, askeri darbeler ve ardından yaşanan kaybolan, işkence gören, öldürülen, haber alınamayan, nereye gömüldüğü bile bilinmeyen insanlar ve faili meçhul cinayetlere Brezilya’dan beyaz perdeye bir pencere aralayan Hala Buradayım, oldukça başarılı bir polik dram filmi.

Herhangi bir şekilde “izleme listeme” dahil ettiğim filmlerden maksimum seviyede zevk almak adına “oynat”a basana kadar konusu, oyuncuları, yönetmeni vs hiçbir şey öğrenmemeye çalıştığım için, Hâlâ Buradayım’ı izlemeye başladığımda, anlatılan olayların genel olarak daha önce birçok kez Arjantin filmlerinde izlediğim için bunun da bir Arjantin filmi sanmam da benim ayıbım olduğunu buraya not düşeyim 🙂

Konu

1970 Aralık ayında eski Brezilya milletvekili Rubens Paiva’nın (Selton Mello) evi bir akşam polis ya da asker olduğu düşünülen insanlar tarafından basılır. Önce o ardından da eşi (Fernanda Torres) ve büyük kızı gözaltına alınırlar. Sonrası ise tam bir bilinmezlik olarak yaşanacaktır.

Hakkında

Marcelo Rubens Paiva’nın 2015 yılında yayınladığı aynı adlı anı kitabından Murilo Hauser ve Heitor Lorega tarafından uyarlanan Hala Buradayım’ın yönetmen koltuğunda Walter Salles oturuyor.

En İyi Film dahil 3 dalda Oscar’a adayu gösterilen yapım En iyi Uluslararası Film ödülünün sahibi oldu. Film BAFTA ve Altın Küre’de de “En İyi Yabancı Dilde” kategorisinde ödüle aday gösterildi.

9 milyon dolar bütçesi olan film, 36 milyon dolar gişe hasılatı elde etti.

Ivır Zıvır

Eunice Paiva’yı canlandıran Fernanda Torres, yönetmen Walter Selles’in ağladığı birçok sahneyi kurguda çıkarttığını söyledi. Bunun sebebi olarak da gerçekci bir anlatım sunmak adına Marcelo Rubens Paiva’nın annesinin ailesi önünde asla ağlamadığını ve kendisini tuttuğunu söylemesiydi.

Filmin uluslararası gösteriminde, yapımın final sahnesinde makyaj ekibinin Fernanda Torres’i efsanevi bir şekilde yaşalandırdığı için övgü aldı. Bu övgüyü duyan Fernanda Torres oldukça eğlendi çünkü onun filmdeki yaşlı halini gerçek annesi Fernanda Montenegro oynamıştı.

Yönetmen Walter Salles, Paiva ailesinin destanını anlatmayı kişisel bir görev olarak gördü. 13 yaşından bu yana aileyle dost olan Salles, projeyi geliştirmek için yedi yılı aşkın süre çalıştı.

Fernanda Torres, yönetmen Walter Salles’in sahneleri senaryodaki sırayla çekme kararının oyunun kurallarını değiştirdiğini söyledi. Bu yöntem, oyuncuların gerçek bir aile gibi bağ kurmasını sağlamakla kalmadı; aynı zamanda olaylar ilerledikçe karakterlerin hissettiği korku ve baskının giderek artan boyutunu gerçekten kavramalarına yardımcı oldu.

Film, dünya prömiyerini 1 Eylül 2024’te 81. Venedik Uluslararası Film Festivali’nde gerçekleştirdi; burada eleştirmenlerden büyük övgü aldı, özellikle Fernanda Torres’in performansı geniş çapta takdir topladı ve En İyi Senaryo ödülünü kazandı.

Fernanda Torres, Eunice Paiva rolü için yaklaşık 10 kilo verdi. Bunun nedeni, Eunice’in 12 gün boyunca tutuklu kaldığı süreçte ciddi şekilde kilo kaybetmiş olmasıydı.

Bu film, En İyi Film dalında Oscar’a aday gösterilen ilk Brezilya filmi oldu. Ayrıca Fernanda Torres, annesi Fernanda Montenegro’nun 1999’da Merkez İstasyonu (Central do Brasil / Central Station, 1998) filmiyle aldığı adaylıktan sonra, En İyi Kadın Oyuncu dalında aday gösterilen ikinci Brezilyalı oyuncu oldu. Merkez İstasyonunun yönetmeni de yine Walter Salles’ti.

Film, 35 mm analog filmle ve tamamen kronolojik sırayla çekildi.

Eunice Paiva’nın oğlu ve filmin uyarlandığı kitabın yazarı Marcelo Rubens Paiva, 1979’da 20 yaşındayken sığ bir göle atladıktan sonra beşinci boyun omurunu kırarak felç kaldı. Film bunu açıkça söylemese de, karakterin ileri yaşlardaki hâlinin tekerlekli sandalyede olmasının nedeni budur.

Marcelo Rubens Paiva’ya göre bu filmin yapılabilmesi, 2016’da görevden alınan eski Brezilya Devlet Başkanı Dilma Rousseff’in kurduğu Ulusal Hakikat Komisyonu sayesinde mümkün oldu. Askerî diktatörlük dönemine ait belgelere ancak bu sayede erişilebildi ve Paiva da filmin dayandığı kitabı bu belgelerle yazabildi.

Film, Brezilya’da 7 Kasım 2024’te, Eunice Paiva’nın hayatta olsaydı 95. doğum günü olacak tarihte gösterime girdi. Aynı yıl, 1964 Brezilya askerî darbesinin 60. yılına da denk geliyordu.