Kategori arşivi: Yabancı Dilde En İyi Film Oscar’ına Aday/Kazanan

Incendies (İçimdeki Yangın)

Twitter (@izlenecekfilm) Link: #izlenecekfilm 27

TÜR: Gizem, Savaş, Dram. SÜRE: 139 Dk. ÜLKE: Kanada.YAPIM YILI: 2010. imdb: 8.2. rottentomatoes: %92

2011’de Yabancı Dilde En İyi Film Oscar’ına aday olan Kanada yapımı İçimdeki Yangın, gizemle bir konuya ve nefis bir kurguya sahip.

Lübnan’da yaşanan Hıristiyan – Müslüman çatışmalarının beşiğinde geçen ana hikâye oldukça çarpıcı ve şaşırtıcı.

Konu

Jeanne (Mélissa Désormeaux-Poulin) ve Simon Narwan’ın (Maxim Gaudette) annesi, çocuklarına iki mektup bırakıp, birisini babalarına, diğerini de ağabeylerine vermelerini vasiyet ederek hayatını kaybeder. Bu iki mektup yerine ulaşınca kendilerine üçüncü bir mektup verilecektir. İşin ilginç yanı, Jeanne ve Simon’un babaları ölmüştür ve ağabeyleri de yoktur. İki kardeş, olayın annesinin geçmişi ile ilgili olduğuna karar verip Lübnan’a doğru yola çıkarlar…

Hakkında

İçimdeki Yangın, Wajdi Mouawad’ın aynı adlı oyunundan Denis Villeneuve tarafından uyarlandı ve yönetildi.

New York Times’ın 2010 yılının en iyi 10 filmi listesinde yer alan filmin galası, Venedik ve Toronto Film Festivallerinde yapıldı.

Yabancı Dilde En İyi Film Oscar’ına aday gösterilen film ödülü Daha İyi Bir Dünyada’ya (Haævnen / In a Better World) kaptırdı. Ayrıca yapım, 2012’de BAFTA’da İngilizce Olmayan En İyi Film ödülüne aday gösterildi.

Film en büyük ödül başarısını, Kanada Film Akademisi’nin ödül töreni olan Genie’de, aralarında En İyi Film, En İyi Yönetmen, En İyi Kadın Oyuncu ve En İyi Senaryo’nun da bulunduğu 8 ödülü kazanarak elde etti.

Film, 8,2 ortalama puanı ile imdb’nin en iyi 250 film listesinde yer alıyor.

6,8 milyon dolar bütçesi olan film 5,8 milyon dolar gişe hasılatı elde etti.

Ivır Zıvır

Film, Avustralya’nın Adelaide kentinde iki yılda bir düzenlenen ve yapıtların birbiriyle yarışmadığı Adelaide Film Festivali’nde Juri Ödülü’nü kazanınca, yönetmen Denis Villeneuve, ödülden ötürü teşekkür ettikten sonra, bir sonraki filminde yer alacak karakterlerden birine Adelaide adını vereceğini söyledi.

Filmdeki en büyük hata, konu itibariyle Lübnan’da geçen sahnelerde, filmin çekildiği yer olan Ürdün plakalı arabaların yer alması.

Dip Not: 5 Temmuz 2011’de yayımlandı, 12 Aralık 2014’de güncellendi.

Hors La Loi (Outside the Law / Kanunsuzlar)

Twitter (@izlenecekfilm) Link: #izlenecekfilm 67

TÜR: Suç, Dram, Savaş. SÜRE: 138 Dk. ÜLKE: Fransa, Cezayir, Tunus, Belçika. YAPIM YILI: 2010. imdb: 6,7. rottentomatoes: %76.

1945-62 yılları arasında yaşanan Cezayir Bağımsızlık Hareketi ve Cezayir Savaşı zemininde, üç Cezayirli kardeşin yaşadıklarını konu edinen Kanunsuzlar, çok fazla beyaz perdeye aktarılmayan hikâyesi ve güzel kurgusuyla, başarılı bir suç dram filmi.

Filmin başındaki siyah-beyaz görüntülerde sadece Fransız bayrakları ve filmin sonundaki siyah-beyaz görüntülerde ise sadece Cezayir bayrakları renklendirilmiş olması hoş bir ayrıntı.

Konu

Cezayir’in kurtuluşundan çok, para kazanarak ayakta kalmak gerektiğine inanan ve bir yandan da boksör yetiştirme hayalini gerçekleştirmeye çalışan Saïd (Jamel Debbouze). 1945 yılında Setif ve Guelma’daki Fransız katliamından sonra tutuklanarak Fransa’ya götürülen, yıllarca hapiste kalan ve bu süre zarfında FLN için çalışmaya başlayan Abdelkader (Sami Bouajila). Ve Fransız askerleri ile birlikte Vietnam’da savaşan ve tek gözünü kaybederek ülkeye dönen Messaoud (Roschdy Zem). Birbirinden farklı hikâyeleri olan, bu üç Cezayirli kardeşin yolları kesişecektir.

Hakkında

Rachid Bouchareb, Kanunsuzlar’ın senaryosunu yazıp yönetti.

İlk gösterimi 2010 Cannes’da yapılan film, Altın Palmiye için yarıştı. Ayrıca Yabancı Dilde En İyi Film Oscar’ına aday gösterilen Kanunsuzlar, İsimsiz Kahramanlar’dan (Indigenes / Days of Glory) sonra Bouchareb’in bu ödüle aday olan ikinci filmi oldu. Oscar ödülünü Daha İyi Bir Dünyada’ya (Haævnen / In a Better World) kaptırdı.

19,5 milyon Euro bütçesi olan film, Bouchareb’in bir önceki çalışması olan İsimsiz Kahramanlar’ın (Indigenes / Days of Glory) gişe başarısının gerisinde kaldı.

Film, rottentomatoes’da %74 taze olarak değerlendiriliyor.

Ivır Zıvır

Filmin başında yer alan Setif katliamı ile ilgili bölüm Fransa’da, gerçeği yansıtmadığı gerekçesiyle eleştirilmiş. Filmin yapımcılarından Mustapha Orif ise, yönetmen Rachid Bouchareb’in, birçok görgü tanığı ile konuştuktan sonra o sahneleri çektiğini, bu yüzden bölümün tarihi gerçekten farklı olduğunu düşünmediğini söyledi.

Bouchareb’in 2006’da yayınladığı ve büyük ilgi toplayan İsimsiz Kahramanlar’ın ardından yaptığı araştırma ve dönemin tanıklarıyla yaptığı röportajlar 9 ayını aldı ve senaryoyu 2 yılda tamamladı. Bouchareb, “İsimsiz Kahramanlar, 2. Dünya Savaşı’nda Fransa için savaşan Afrikalıları konu alıyor. Kanunsuzlar da aslında aynı Afrikalıların savaş sonrası neler yaptıklarını anlatıyor” dedi.

Dip Not: 3 Temmuz 2011’de yayımlandı, 9 Şubat 2015’de güncellendi.

Kynodontas (Dogtooth / Köpek Dişi)

Twitter (@izlenecekfilm) Link: #izlenecekfilm 60

TÜR: Dram. SÜRE: 94 Dk. ÜLKE: Yunanistan. YAPIM YILI: 2009. imdb: 7,2. rottentomatoes: %92.

Çocuklarını dış dünyanın kötülüklerinden korumaya çalışan bir karı kocayı konu edinen, 2009 Yunanistan yapımı Köpek Dişi, ilginç konusuyla ve esrarengiz atmosferiyle, oldukça sağlam bir drama.

Filmde yer alan diş sahnesi inanılmaz etkileyici!

Konu

Fabrikada çalışan Baba (Christos Stergioglou) ile ev hanımı Anne (Michele Valley), 20’lerindeki üç çocuğunu, dış dünyanın zararlarından korumak için, şehirden uzak bir çiftlik evinde tutmaya çalışmaktadır.

Hakkında

Yorgos Lanthimos’un yönetmen koltuğunda oturduğu filmin senaryosunu Lanthimos, Efthymis Filippou ile birlikte yazdılar.

Yabancı Dilde En İyi Film Oscar’ına aday olan film ödülü Daha İyi Bir Dünyada’ya (Haævnen / In a Better World) kaptırdı. Cannes’da Un Certain Regard ödülünü kazandı.

323 bin dolar bütçesi olan film, 384 bin dolar gişe hasılatı elde etti.

Ivır Zıvır

Filmdeki çocukların isimleri hiç kullanılmıyor.

Tüm film sadece bir kamera merceğiyle çekildi.

Filmin konusu, Yorgos Lanthimos’un birkaç arkadaşıyla evlilik üzerine yaptıkları konuşma sırasında doğdu. Lanthimos, aile hakkındaki şüphelerini ifade ederken, “ailesini korumayı ciddi anlamda abartman bir adam” fikrinin peşinden gitti.

Filmin ana teması klostrofobik olduğu için, film seti olarak, bütçeye uygun olarak, muazzam bir bahçesi ve yüzme havuzu olan en pahalı ve büyük ev kullanıldı.

***Filmle İlgili İçerik / Spoiler Uyarısı***

Film adını, ebeveynlerin çocuklarına söyledikleri “köpek dişiniz düştüğü zaman evden ayrılabilirsiniz” yalanından alıyor.

Dip Not: 1 Temmuz 2011’de yayımlandı, 5 Şubat 2015’de güncellendi.

Nuovo Cinema Paradiso (Cinema Paradiso / Cennet Sineması)

TÜR: Drama. SÜRE: 155 Dk. ÜLKE: İtalya. YAPIM YILI: 1988. imdb: 8,5. rottentomatoes: %90.

Sinema klasikleri arasında yer alan Cennet Sineması, konusu, anlatımı ve Ennio Morricone’nun nefis besteleriyle oldukça başarılı bir drama filmi.

Papazın sansürlenmesine karar verdiği bölümlerin Alfredo tarafından kesilmesi ve Toto’nun da kesik kareleri çalıp, birleştirdikten sonra ışığa tutarak, hayretler içinde bakması ve filmin finali çok başarılı.

Konu

İtalya’daki küçük bir kasabada, babasını 2. Dünya Savaşı’nda kaybetmiş, 6 yaşındaki Salvatore “toto”nun (Marco Leonardi) en büyük zevki sinemadır. Her fırsatta kaçıp gittiği Cennet Sineması, ufaklığın adeta mabedidir. Toto’nun bu ilgisini fark eden makinist Alfredo (Philippe Noiret), çocuğa babası gibi davranmakta ve yaramazlıklarını hoş görmektedir.

Hakkında

Cennet Sineması’nı Giuseppe Tornatore yazıp yönetti.

Yabancı Dilde En İyi Film Oscar’ı, En İyi Yabancı Dilde Film Altın Küre’si ve BAFTA’da İngilizce Olmayan En İyi Film ödülünü kazanarak, bu dalda “en önemli üçlüyü” kazanan film, Cannes’da da Jüri Büyük Ödülü’nün de sahibi oldu.

8,5 ortalama puanı ile imdb’nin en iyi 250 film listesinde 58. Sırada yer alan Cennet Sineması, rottentomatoes’de hakkında yazılan 67 eleştirinin 60 tanesinden olumlu yorum alarak %90 taze olarak değerlendiriliyor.

5 milyon dolar bütçesi olan film sadece Amerika’da 12 milyon dolar gişe hasılatı elde etti.

Ivır Zıvır

Film, yönetmen Tornatore’nin Sicilya’daki memleketi Bagheria’da ve Cefalù’da çekildi.

Giuseppe Tornatore’nin filmi yapmaktaki amacı, geleneksel sinemaların ve sinema endüstrisinin artık yok olduğunu gözler önüne sermekti. Fakat filmin başarısının ardından yönetmen bu konuya hiç değinmedi.

Cennet Sineması’nın ilk versiyonu 155 dakika, uluslararası versiyonu 124 dakika, DVD versiyonu 118 dakika ve “yönetmenin seçimi” versiyonu 174 dakika.

1956’nın sonunda İtalya’da 17 bin tane sinema bulunuyordu ve İtalya bu rakamla, Avrupa’da en fazla sinemaya sahip ülkesiydi.

Philippe Noiret (Alfredo) tüm repliklerini kendi dilinde yani Fransızca olarak yaptı ve sonradan Vittorio Di Prima tarafından İtalyanca olarak dublaj yapıldı. Filmin Fransa’da yayınlanan versiyonunda ise Alfredo’ya kendisi dublaj yaptı.

Filmin son sahnesinde yönetmen Giuseppe Tornatore, makinist rolünü canlandırdı.

Brigitte Fossey’in canlandırdığı karakter, filmin ilk versiyonunda yer alıyordu. Fakat 124 dakikalık uluslararası versiyonda çıkartıldı. Yıllar sonra yayınlanan “yönetmenin seçimi” versiyonunda ise yeniden eklendi. Ama ilginçtir ki, 124 dakikalık uluslararası versiyonun sonundaki oyuncu listesinde Fossey’in ismi de yer alıyordu.

Filmde yer alan “now that I lost vision, I can see more / gözlerimi kaybettim ama artık daha iyi görüyorum” sözü Dream Theater’ın 1992’de yayınladığı Take The Time şarkısında kullanıldı.

Dip Not: 16 Mayıs 2011’de yayımlandı, 19 Ocak 2015’de güncellendi.

Ennio Morricone – Cinema Paradiso (In Concerto – Venezia 10.11.07)

Josh Groban – Cinema Paradiso

Hævnen (In a Better World / Daha İyi Bir Dünyada)

TÜR: Dram. SÜRE: 119 Dk. ÜLKE: Danimarka, İsveç. YAPIM YILI: 2010. imdb: 7,7. rottentomatoes: %77.

2011’de Yabancı Dilde En İyi Film Oscar’ını kazanan Danimarka-İsveç yapımı Daha İyi Bir Dünyada, Danimarka’da küçük bir kasabada ve Afrika’daki bir mülteci kampında, işlenen suçların cezasız kalması durumda yaşananları konu alan, başarılı bir drama filmi.

Filmdeki iki çocuk oyuncunun performansları oldukça etkileyici. Özellikle annesinin ölümünden babasını sorumlu tutan Christian’ı canlandıran William Jøhnk Nielsen’ın mimikleri çok güzel.

Konu

Boşanmanın eşiğine gelen doktor çiftin büyük çocukları Elias (Markus Rygaard), sürekli okuldaki çozukların saldırısına uğramaktadır. Hayatı boyunca birçok ülkede yaşamış olan ve annesini kaybettikten sonra Danimarka’ya gelen Christian (William Jøhnk Nielsen) bu saçmalığa son vermeye karar verir. Bu arada Sudan’daki bir mülteci kampında gönüllü doktorluk yapan Elias’ın babası Anton (Mikael Persbrandt), bir yandan çatışmalarda saldırıya uğramış kadınları tedavi etmekte, bir yandan da bunlara sebebiyet e tıbbi yardım yapıp yapmama konusunda ikileme düşmektedir.

Hakkında

Anders Thomas Jensen’in senaryosunu yazdığı Daha İyi Bir Dünyada’yı Susanne Bier yönetti.

Film, Yabancı Dilde En İyi Fil Oscar’ı ve En İyi Yabancı Dilde Film Altın Küresi’ni kazandı.

5,5 milyon dolar bütçesi olan film 10 milyon dolar gişe hasılatı elde etti.

Ivır Zıvır

Danimarkacada filmin adı olan “Hævnen”ın anlamı “İntikam:” Yönetmen Susanne Bier, “In a Better World / Daha İyi Bir Dünyada” olan filmin İngilizce adında “umudu” ve Danimarkaca adında ise “şiddeti” vurgulamak istediğini ifade etti.

Susanne Bier, senaryo yazarı Anders Thomas Jensen ile 4. kez ve oyuncu Ulrich Thomsen ile 3. kez çalıştı.

Yönetmen, Elias’ın annesi ile Christian’ın babasının okul müdiresinin odasındaki karşılaşma sahnesinin daha uzun olmasını ve hikâyedeki ilk sahne olmasını düşündü. Bu sahnenin aynı zamanda iki kişinin arasındaki romantizmin filizlenmesini de göstereceğini düşünüyordu fakat kurgu aşamasında birçok sahne, uzunluklarından ötürü kesilip, değiştirilirken bu sahne de benzer bir sonla karşılaştı.

Filmden;

(Öldüklerinde) çocuklar daha mı genç görünür bilmiyorum. Büyükler çocuk gibi görünürler, öldüklerinde. Biliyorum, annem öyleydi. Küçük bir kız gibiydi. Hiç büyümemiş gibi. Hiç annem değilmiş gibi. Onu çok özlüyorum.

Dip Not: 29 Nisan 2011’de yayımlandı, 13 Ocak 2015’de güncellendi.

El Secreto De Sus Ojos (The Secret In Their Eyes / Gözlerindeki Sır)

ElSecretoDeSusOjos_Poster_70x100.indd

Twitter (@izlenecekfilm) Link: #izlenecekfilm 37

TÜR: Gizem, Gerilim, Dram. SÜRE: 129 Dk. ÜLKE: Arjantin. YAPIM YILI: 2009. imdb: 8,3. rottentomatoes: %91.

2010’de Yabancı Dilde En İyi Film Oscar’ını kazanan Arjantin yapımı Gözlerindeki Sır, oldukça başarılı bir suç-gerilim filmi.

25 yıl önce bir cinayet davasında beraber çalışmış olan, emekli federal ajan ve bölüm şefi arasında yaşanan, unutulmuş bir aşkı yeniden yeryüzüne çıkaran hikâye örgüsü, suçların sıklıkla cezasız kaldığı, insan hakları ihlallerinin ve katliamların yaşandığı, 1976-1983 yılları arasında, Arjantin’deki askeri rejimin sergilediği “Kirli Savaş” döneminde geçiyor.

Filmin en ilgi çekici sahnesi, 1,5 dakika uzunluğundaki stadyum sahnesi. Havada asılı bir kameranın, önce stadyuma, ardından maça yaklaşıp, yaşanmakta olan atağı kuş bakışı takip ettikten sonra, tribünlere ulaştığı sahneyi, 5.1 Dolby Digital Surround ses eşliğinde yaşamak inanılmaz bir deneyim.

Konu

Yaşadıklarından yola çıkarak bir roman kaleme almaya başlayan emekli federal ajan Benjamín Espósito (Ricardo Darín), 25 yıl önce Coloto davasında beraber çalıştıkları yargıç Irene Menéndez-Hastings’le (Soledad Villamil) görüşüp, ona davayı yazacağından bahseder. Hatstings’in bölüm şefi olduğu günlerde Espósito, Liliana Coloto’nun tecavüz ve cinayet davasına atanır. Espósito, alkolik asistanı Pablo Sandoval (Guillermo Francella) ve Hastings davayaı araştırmaya başlarlar. Cinayette ilk akla gelen Coloto’nun dul eşi Ricardo Morales’dir.

Hakkında

Eduardo Sacheri’nin La Pregunta de Sus Ojos (The Question in Their Eyes) adlı romanından, kendisi ve yönetmen tarafından uyarlanan filmi, Juan José Campanella yönetti.

2010 Oscarlarında Yabancı Dilde En İyi Film ödülünü kazanan film, aynı yıl BAFTA’da da İngilizce Olmayan En İyi Film dalında aday gösterildi.

Arjantin’e Resmi Tarih’ten (La Historia Oficial / The Official Story) sonra ikinci kez Yabancı Dilde En İyi Film Oscar’ını kazandıran yapım, Arjantin’in bu kategoride iki kere ödül kazanan ilk Latin Amerika ülkesi olmasını sağladı.

Film, 34 milyon dolar gişe hasılatı elde etti.

Yapım, 8,3 ortalama puanıyla imdb’nin en iyi 250 listesinde yer alıyor.

Ivır Zıvır

Stadyum sahnesindeki görüntüler Atlético Huracán’ın bir maçında çekildi. 5 dakikalık sahne için 3 ay ön çalışma, 3 gün çekim ve 9 ay düzenleme yapıldı. Ve sahnenin çok büyük bir bölümü bilgisayar efekti ile hazırlandı.

Stadyum sahnesindeki atak yapan takım Racing Club’mış ve Pablo Sandoval rolünü oynayan Guillermo Francella ve yönetmen Campanella sıkı birer Racing Club taraftarı. İşin ilginç yanı ise, romanın ve senaryonun yazarı Eduardo Sacheri’nin sahneyi, Racing’in ebedi rakibi CA Independiente’yi düşünerek kaleme almasıydı.

Gözlerindeki Sır, imdb 250 listesine giren ilk Arjantin filmi oldu.

Arjantin’de genellikle komedi filmleriyle tanınan Guillermo Francella, yönetmen Campanella’nın isteği ile rolü için 20 yıllık bıyığını kesti.

Film, 3 milyon seyirci rakamıyla, 1983’den bu yana Arjantin’de en çok izlenen sinema filmi olmayı başardı.

Bar sahnesinde Pablo Sandoval, ana karakterlerin “tutkusunu/aşkını” anlatırken, “gelin adayı” olarak Irene ile Susanita’yı karşılaştırıyor. Susanita, Arjantinli ünlü çizer Quino’nun (Joaquín Salvador Lavado) yarattığı, ülkenin en ünlü çizgi romanı Mafalda’nın başkarakteri. Susanita, komşularının evlilikleri hakkında dedikodu yapmadığı zamanlar, sürekli geleceğindeki yakışıklı kocasını ve muhteşem evliliğini anlatan, sarışın bir kız çocuğu.

2001 yapımı Gelinin Oğlu’ndan (El Hijo De La Novia / Son Of The Bride) sonra ikinci kez Campanella’nın yönettiği bir film Oscar’a aday gösterildi.

Dip Not: 20 Nisan 2011’de yayımlandı, 24 Aralık 2014’de güncellendi.

Stadyum Sahnesi

Das Leben der Anderen (The Lives of Others / Başkalarının Hayatı)

Das Leben der Anderen aka The Lives of Others aka Baskalarinin Hayati

Twitter (@izlenecekfilm) Link: #izlenecekfilm 21

TÜR: Drama, Gerilim. SÜRE: 137 Dk. ÜLKE: Almanya. YAPIM YILI: 2006. imdb: 8,5. rottentomatoes: %93.

Film şu bilgi yazısı ile başlıyor: 1984, Doğu Berlin. Düşünce özgürlüğü çok uzak. Doğu Almanya halkı Doğu Alman Gizli Servisi Stasi tarafından sıkı denetim altında tutulmaktadır. 100.000 çalışanı ve 200.000 muhbiri Proletarya Diktatörlüğünü korumaktadır. Amaç ise: “Her şeyi bilmektir.”

2007’de Yabancı Dilde En İyi Film Oscar’ını kazanan Başkalarının Hayatı, bir yandan 1984’de Doğu Almanya’da, insanların her türlü özgürlüğünü sınırlandırıcı, sert ve acımasız polis devletini gözler önüne sererken, bir yandan da izleyicinin kendi yaşadığı ülkeyi tartma isteğini tetikliyor.

Georg Dreyman’ın ülkedeki aydınların intiharlarını incelemeye başlaması ve “en üsttekilerin” sorgusuz sualsiz her istediklerini yapabilmeleri filmin vurucu anlarından sadece bir kaçı.

Nefis bir oyunculuk sergileyen Hauptmann Gerd Wiesler’ın sert bakışında en ufak bir değişim olmadan gözünden bir damla gözyaşının düştüğü sahne, bana göre filmin en güzel özeti…

Konu

Başkalarının Hayatı, seksenlerdeki soğuk savaş yıllarında Doğu Almanya’daki gizli istihbarat örgütünün herkesi dinleyip fişlemesini ve “en üsttekileri” her türlü koruma isteğini konu alıyor. Kurallara uymazsa çocuğunu bile hapse attıracak kadar sert ve işine “gönülden bağlı” bir ajan olan Hauptmann Gerd Wiesler’in (Ulrich Mühe) “vatanını seven” ve sürekli Doğu Almanya’yı savunan bir yazar olan Georg Dreyman’ın (Sebastian Koch) “üsttekiler” tarafından açığının bulunması için görevlendirilmesiyle başlayan hikâyede Wiesler’ın zamanla Dreyman ve sevgilisi ve aktris Christa-Maria Sieland’ın (Martina Gedeck) hayatı üzerinden kendi hayatını karşılaştırması ve “özgürlükleri” tartması ile şekilleniyor…

Hakkında

2006 Almanya yapımı Başkasının Hayatı’nı Florian Henckel von Donnersmarck yazıp yönetti.

Film “Yabancı Dilde” kategorisinde Oscar, Altın Küre ve BAFTA’ya aday gösterildi, Oscar ve BAFTA’yı kazandı.

Almanya Film Ödüllerinde rekor kırarak 11 dalda birden aday olan film, aralarında En İyi Film, En İyi Yönetmen, En İyi Senaryo ve En İyi Erkek Oyuncu’nun da bulunduğu 7 ödülü birden kazandı.

rottentomatoes’da hakkında yazılan 153 eleştirinin 143’ünden olumlu yorum alan film %93 taze olarak değerlendirilen film, 8.5 ortalama puanı ile imdb’nin En İyi 250 Film Listesinde de 53. sırada bulunuyor.

2 milyon dolar bütçesi olan film 77 milyon dolar gişe hasılatı elde etti.

Ivır Zıvır

Film yönetmenin kendi başına çektiği ilk uzun metrajlı sinema filmi.

Filmde çok başarılı bir oyunculuk sergileyen Ulrich Mühe, film Oscar ödülünü kazandıktan birkaç ay sonra 54 yaşında mide kanserinden hayata gözlerini yumdu.

Berlin Duvarı’nın yıkılışı ve Doğu Almanya’nın son bulmasından 17 yıl sonra çekilen film, Doğu Almanya’yı anlatan ilk ciddi drama filmi. Bu filmden önce aynı bölgeyi konu alan Elveda Lenin (Goodbye Lenin) ve Sonnenallee gibi iki tane romantik komedi drama filmi yayınlandı.

Hümanist Wiesler karakteri zaman zaman eleştiriler alsa da, film Almanya’da geniş çapta övgü kazandı. Birçok eski Doğu Alman, filmin atmosferinin gerçekçiliğinden ötürü oldukça etkilendiklerini ifade etti. Ayrıca aynı zamanda senaryo yazarı olan yönetmenin Batı Almanya’da büyüdüğü ve Berlin duvarının yıkılışında 16 yaşında olmasına rağmen böyle bir iş çıkartması övgüye değer karşılandı.

Başkalarının Hayatı, 2013’teki Küresel izleme ifşası (ABD’nin Küresel Casusluk Faaliyetleri) sırasında referans olarak gösterildi.

Filmin toplam bütçesinin sadece 2 milyon dolar olmasının sebebi, oyuncuların gönüllü olarak normal ücretlerinin sadece %20’sini kabul etmeleriyle gerçekleşti.

Filmde kullanılan elektronik dinleme ve kayıt cihazları gerçekten Stasi istihbarat teşkilatı tarafından o tarihlerde kullandıkları cihazlardandı ve çekimler için özel olarak müzelerden ve özel koleksiyonculardan temin edildiler.

Ulrich Mühe, filmin hikâyesini konu alan kitapta eski eşi Jenny Gröllmann’ı gayriresmi bir Doğu Almanya ajanı olmakla suçladı. Gröllmann, iddialı reddetti.

Filmin geçtiği dönemde, her yerde sık sık görülen Doğu Almanya bayrakları ve Doğa Almanya askeri logoları taşıyan montlar, bir sahnede, kapağında CoA’nın yer aldığı Der Spiegel dergisi dışında filmde hiç yer almadı.

Filmde Dreyman tarafından çalınan ve hikaye açısından önemli bir dönüm noktasına işaret eden piyano sonatı “İyi Bir İnsan İçin Sonat” ünlü besteci Gabriel Yared tarafından besteledi. Film müziklerine ise Yared ile Stéphane Moucha imzalarını attılar.

Filmdeki en büyük hata, Anton Grubitz’in üniformasında bulunan ve üstünde “Ulusal Halk Ordusu’nun 30. Yılı” yazan kurdele, film 1984 yılında geçmesine rağmen 1986 yılına ait olmasıydı.

Dünya ölçeğinde başarı kazanan “Başkalarının Hayatı”nı, ABD’li yönetmen Sydney Pollack tarafından bir Hollywood versiyonunun çekilmesi planlandı, fakat yönetmenin ölümüyle şimdilik bu proje rafa kalktı.

Dip Not: 18 Nisan 2011’de yayımlandı, 1 Aralık 2014’de güncellendi.

Gabriel Yared – Die Sonate vom Guten Menschen

Gabriel Yared – Das Leben der Anderen

Le Fabuleux Destin D’Amélie Poulain (Amelie from Montmartre / Amelie)

TÜR: Komedi, Romantik. SÜRE: 122 Dk. ÜLKE: Fransa. YAPIM YILI: 2001. imdb: 8,5. rottentomatoes: %89.

Nereden başlayacağıma bir türlü karar veremiyorum. Çünkü film o kadar etkileyici ki… Renkler, anlatım, hikaye, arada verilen garip/ilgi çekici bilgiler, oyunculuklar, görüntü, çekim oyunları ve elbette müziklerin ihtişamı…

Kendisini başkalarının hayatlarını toparlamaya adayan ama kendi hayatını pas geçen Amelie’nin hikâyesinin anlatıldığı filmin, sinematografisi, sahne geçişleri, oyunculuklar ve Yann Tiersen’in masalımsı atmosferi tamamladığı müzikleri tek kelimeyle harika.

Hikâyeye giren her karakterin yapmayı sevdiği ve sevmediği şeylerin anlatıldığı bölümler ise çok orijinal ve ilgi çekici.

Konu

Amélie Poulain (Audrey Tautou), bir doktor olan babası tarafından diğer çocuklardan, kalp hastalığı olduğu gerekçesiyle, uzak yetiştirilen bir çocuktur. Aslına bakılırsa babasının yanlış bir teşhisidir bu, çünkü Amélie’nin babasıyla kurduğu nadir fiziksel temas babasının sağlık kontrolleriyle gerçekleşmektedir ve bu kontroller sırasında Amélie heyecanlanmakta, kalp atışı hızlanmaktadır. Amélie’nin annesiyse, en az babası kadar nevrotik bir kadındır. Amélie küçük bir çocukken, annesi, Notre Dame Kilisesi’nin tepesinden atlayan bir kadının üzerine düşmesi sonucu vefat etmiştir. Böylece babası daha da sessiz ve silik biri olmuş, kendisini eşi için ilginç bir anıt mezar düzenlemeye adamıştır. Amélie de bu yalnızlığın ortasında kendini eğlendirebilmek için, oldukça ilginç ve derin bir hayalgücü geliştirmiştir. (tr.wikipedia)

Hakkında

Guillaume Laurant ve Jean-Pierre Jeunet’in senaryosunu yazdığı Amelie Poulain’in Masalsı Kaderi’ni Jean-Pierre Jeunet yönetiyor.

2002’de Yabancı Dilde En İyi Film, En İyi Senaryo dâhil 5 tane Oscar, En İyi Yabancı Dilde Film Altın Küresi ve BAFTA’da En İyi Film, En İyi Senaryo ve İngilizce Olmayan En İyi Film dâhil 9 ödüle aday olan Amelie, BAFTA’da En İyi Senaryo ve En İyi Prodüksiyon Tasarımı ödüllerini kazandı.

Yabancı Dilde En İyi Film Oscar’ını Tarafsız Bölge’ye (Ničija Zemlja / No Man’s Land) kaptırdı.

Sinema törenlerinde Toplam 117 dalda ödüle aday gösterilen film 55 tanesini kazanan film en büyük başarısını, 13 dalda aday olduğu Cesar’lardan En İyi Film ve En İyi Yönetmen dâhil dördünü kazarak elde etti.

8,5 ortalama puanı ile imdb’nin en iyi 250 film listesinde 65. sırada olan film, rottentomatoes’de hakkında yapılan 175 eleştirinin 155 tanesinde olumlu yorum alarak %89 taze olarak değerlendiriliyor.

10 milyon dolar bütçesi olan film 174 milyon dolar gişe hasılatı elde etti.

Ivır Zıvır

Jean-Pierre Jeunet, Amelie’nin hikâye örgüsünü oluşturan anı ve olayları 1974’te biriktirmeye başlamıştı.

Yönetmen, hayalindeki fantezi dünyasını filme tam anlamıyla yansıtmak amacıyla, çekimlerin yapıldığı yerlerdeki çöp, enkaz ve grafitileri temizlediler. Bu işlemi yaparken en çok zorlandıkları yer büyük tren istasyonu oldu.

Filmde yoğun bir şekilde kullanılan yeşil, sarı ve kırmızı renkler, Brezilyalı ressam Juarez Machado’un çalışmalarından esinlenildi.

Audrey Tautou taş sektirmeyi bilmediği için sahne özel efektle filme eklendi.

Amelie’nin bazı bölümleri Emily Watsın için yazılmış fakat oyuncu Fransızca bilmediği ve Gosford Park’ta oynamayı kabul ettiği için gerçekleşmedi.

Cücenin dünyayı dolaşma fikri, 1990’larda İngiltere ve Fransa’da “bahçe cücelerini” çalıp başka yerlere bırakan ve lideri 150 tane cüce çalmak suçundan Fransa’da cezalandırılan Garden Gnome Liberation Front’un eylemlerinden esinlenildi.

Yönetmen filmin müzikleri için Michael Nyman’la çalışmayı çok istiyordu ama bunda başarılı olamadı. Bir arkadaşından edindiği Yann Tiersen’in, ufak melodileri kurnazca farklı enstrümanlarla elektronik miksler yapmasına bayıldı ve sanatçının bazı şarkıların yayın haklarını satın aldı. Tiersen de filmin tema müziğini ve onun varyasyonlarını besteledi.

Nino’nun soyadını Paris’in 60 mil kuzeybatısında yer alan Quincampoix köyünden almasının sebebi, 1957 ile 1961’den 1964’e Tour de France’ı 5 defa kazanmış olan ilk bisikletçi Jacques Anquetil’in mezarının orada bulunması ve sporcuya bir gönderme yapmaktı.

Filmde Amelie’nin annesi öldükten sonra babası hayatta olmasına rağmen “öksüz” olarak anlatılıyor. Jean-Pierre Jeunet filmlerinde, sıklıkla ebeveynlerinden birini ya da ikisini birden kaybeden çocukları resmediyor.

Amélie Cannes Film Festivali’nde gösterilmedi. Jenuet, bir önceki filmi Kayıp Çocuklar Şehri’ne (La Cité des enfants perdus) karşı gelen soğuk tepkilerden sonra Amélie’yi festivale çıkarmamaya karar vermişti. Fakat Amélie’nin festivaldeki yoksunluğu, filmi oldukça beğenen medya ve izleyiciler tarafından tepki topladı.

Bir sahnede, Amélie, oturduğu binanın eski yöneticisine giderken, sokakta yeni bir Volksvagen Beetle’ın önünden geçmektedir. Oysa filmin geçtiği zamanlarda bu araba henüz üretimde değildi. Jenuet filmle ilgili yorumlarında, bu arabanın olduğu sahneyi değiştirmediğini, bu sahnenin Amélie’nin tarihle uyuşmaz kimliğinin bir göstergesi olduğunu belirtti.

Filmin İngilizce altyazılı versiyonlarında, apartman yöneticisi Madeleine Wallace, Madeleine Wells olarak adlandırılmıştır. Filmin orijinalinde, Madeleine, soyadının Paris’teki Wallace Şelalesi’yle aynı olduğunu belirterek ağlamaya mahkûm olduğunu söyler. İngilizce versiyonda da aynı replik, “Wells Şelalesi” ile değiştirilerek aktarılmıştır.

Öyküyü yumuşatmak ve samimileştirmek amacıyla tungsten kullanılarak istenilen renk sağlandı.

Dip Not: 11 Nisan 2011’de yayımlandı, 8 Ocak 2015’de güncellendi.

Yann Tiersen – Amelie